Công bố giao dịch nội bộ: phải nộp trước bao lâu và làm thế nào

Công bố giao dịch nội bộ: phải nộp trước bao lâu và làm thế nào

Công bố giao dịch nội bộ là thủ tục bắt buộc khi lãnh đạo công ty muốn mua, bán cổ phiếu. Người thân của họ cũng phải làm thủ tục này. Thủ tục gồm một lần báo trước và một lần báo kết quả. Bài viết đi qua từng bước, ngưỡng áp dụng và các trường hợp được miễn. Văn bản được rà đến ngày 02/10/2026.

Căn cứ của công bố giao dịch nội bộ

Điều 128 Luật Chứng khoán số 54/2019/QH14 đặt nghĩa vụ gốc. Người nội bộ và người có liên quan phải công bố trước và sau giao dịch. Nghĩa vụ áp dụng cho cổ phiếu, quyền mua, trái phiếu chuyển đổi, chứng chỉ quỹ và chứng quyền có bảo đảm.

Thủ tục chi tiết nằm ở Điều 33 Thông tư 96/2020/TT-BTC. Bài này trích theo Văn bản hợp nhất 10/VBHN-BTC năm 2026. Điểm a khoản 1 của điều này vừa được sửa bởi Thông tư 08/2026/TT-BTC.

Người phải công bố gồm người nội bộ và người có liên quan của họ. Khoản 6 Điều 33 thêm công ty mẹ, công đoàn, đoàn thanh niên. Người giữ chức danh quản lý khác theo Điều lệ cũng thuộc diện này.

Mục đích của thủ tục là để thị trường biết trước ý định của người nắm nhiều thông tin nhất. Nhà đầu tư khác có thời gian cân nhắc trước khi giao dịch diễn ra. Thủ tục này không thay thế lệnh cấm dùng thông tin nội bộ tại khoản 2 Điều 12 Luật Chứng khoán.

Ngưỡng nào phải công bố

Nghĩa vụ chỉ phát sinh khi giao dịch đủ lớn. Khoản 1 Điều 33 đặt hai ngưỡng. Một là giá trị dự kiến trong ngày từ 50 triệu đồng. Hai là giá trị dự kiến trong từng tháng từ 200 triệu đồng.

Giá trị tính theo mệnh giá với cổ phiếu, trái phiếu chuyển đổi và chứng chỉ quỹ. Với chứng quyền có bảo đảm, giá trị tính theo giá phát hành gần nhất. Với quyền mua, giá trị là giá chuyển nhượng.

Ví dụ, giả sử mệnh giá là 10.000 đồng. Người nội bộ dự kiến bán 6.000 cổ phiếu trong một ngày. Giá trị theo mệnh giá là 60 triệu đồng, vượt ngưỡng 50 triệu đồng. Người đó phải công bố, bất kể giá thị trường là bao nhiêu.

Ngưỡng tính cả giao dịch không qua sở. Cho, tặng, thừa kế hay chuyển nhượng riêng đều thuộc diện phải công bố.

Các bước công bố giao dịch nội bộ

Bước 1, báo trước. Tối thiểu 03 ngày làm việc trước ngày dự kiến giao dịch, người giao dịch công bố thông tin. Mẫu báo cáo là Phụ lục XIII hoặc XIV ban hành kèm thông tư. Báo cáo gửi Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, sở giao dịch, công ty đại chúng hoặc công ty quản lý quỹ.

Bước 2, chờ sở công bố. Theo điểm b khoản 1, giao dịch đầu tiên chỉ được thực hiện vào phiên liền sau ngày sở công bố thông tin. Họ phải giao dịch đúng thời gian, khối lượng, giá trị sở đã công bố.

Bước 3, giao dịch trong thời hạn. Thời hạn thực hiện không quá 30 ngày kể từ ngày đăng ký. Trong cùng một đợt, người đó không được vừa đăng ký mua vừa đăng ký bán (điểm d khoản 1). Đợt tiếp theo chỉ được đăng ký sau khi đã báo cáo kết thúc đợt trước.

Bước 4, báo kết quả. Trong 05 ngày làm việc kể từ khi hoàn tất giao dịch hoặc hết thời hạn, người đó công bố kết quả. Nếu không mua, bán đủ khối lượng đăng ký, họ phải giải trình lý do. Mẫu báo cáo là Phụ lục XV hoặc XVI.

Sau cùng, công ty đại chúng đăng các báo cáo trên trang của mình trong 03 ngày làm việc (khoản 7).

Trường hợp miễn hoặc xử lý riêng

Điểm c khoản 1 miễn điều kiện thời hạn tại bước 3 cho một số giao dịch mua. Đó là mua trong đợt phát hành cổ phiếu, chứng chỉ quỹ hoặc trong đợt chào mua công khai. Các giao dịch này theo quy định riêng về phát hành và chào mua.

Khoản 3 xử lý trường hợp công ty chứng khoán bán giải chấp cổ phiếu của khách hàng là người nội bộ. Khi đó, các nghĩa vụ báo trước, thời hạn và cấm mua bán cùng đợt không áp dụng. Lệnh bán giải chấp do công ty chứng khoán thực hiện, không phải do người nội bộ chủ động.

Khoản 4 xử lý trường hợp người đăng ký thôi là người nội bộ giữa chừng. Người đó vẫn phải báo cáo đợt đã đăng ký. Người vừa là người nội bộ vừa là cổ đông lớn chỉ thực hiện nghĩa vụ của người nội bộ (điểm e khoản 1).

Hậu quả khi bỏ qua công bố

Bỏ qua thủ tục bị xử phạt theo Điều 33 Nghị định 156/2020/NĐ-CP. Bài này trích theo Văn bản hợp nhất 17/VBHN-BTC năm 2026. Mức phạt tăng theo giá trị giao dịch thực tế. Hành vi không báo trước khi giao dịch bị phạt nặng hơn hành vi báo kết quả trễ.

Ví dụ, không báo trước với giao dịch từ 1 tỷ đến dưới 3 tỷ đồng bị phạt từ 60 đến 100 triệu đồng. Mức này áp dụng với tổ chức, cá nhân bị phạt bằng một nửa. Giao dịch từ 10 tỷ đồng trở lên bị phạt 3% đến 5% giá trị và có thể bị đình chỉ giao dịch. Mức phạt chi tiết nằm trong bài riêng về xử phạt giao dịch nội bộ.

Đọc thông báo giao dịch nội bộ

Thông báo đăng ký giao dịch cho biết ý định, chưa phải hành động. Người nội bộ có thể đăng ký bán 1 triệu cổ phiếu nhưng cuối cùng không bán cổ nào. Vì vậy, hãy đọc cả báo cáo kết quả và phần giải trình.

So sánh khối lượng đăng ký với khối lượng thực hiện cho biết người đó quyết tâm đến đâu. Tuy nhiên, giao dịch của người nội bộ không phải tín hiệu chắc chắn về giá. Kiến thức nền có trong bài cấu trúc thị trường chứng khoán và các loại lệnh chứng khoán. Quy định có thể được sửa đổi, hãy đọc văn bản hợp nhất mới nhất trên cổng của Chính phủ.

Nội dung bài viết chỉ để tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư hay tư vấn pháp lý.