Bảng vốn (cap table) là gì

Triều Tô5 phút đọc
Nội dung bài6 phần
  1. Cap table gồm những gì
  2. Ví dụ cap table giả định
  3. Đọc cap table thế nào
  4. Cap table và cổ phiếu niêm yết
  5. Cap table có giới hạn gì
  6. Câu hỏi thường gặp

Cap table là gì? Đây là bảng vốn của một công ty. Bảng ghi từng cổ đông nắm bao nhiêu cổ phần và chiếm bao nhiêu phần trăm sau mỗi lần phát hành thêm. Tên đầy đủ là capitalization table. Với doanh nghiệp khởi nghiệp, bảng này là bản đồ quyền sở hữu và là cơ sở để bàn mọi vòng gọi vốn.

Điểm chính

  • Cap table liệt kê cổ đông, số cổ phần và tỷ lệ sở hữu. Mỗi vòng gọi vốn thêm một dòng hoặc đổi số ở các dòng cũ.
  • Phát hành thêm cổ phần làm tỷ lệ của mọi cổ đông cũ giảm, dù số cổ phần họ giữ không đổi. Đó là pha loãng.
  • Cần xem cả quỹ cổ phần cho nhân viên. Phần này cũng được tính vào tỷ lệ sau pha loãng.

Cap table gồm những gì

Một cap table cơ bản có ba cột: tên cổ đông, số cổ phần và tỷ lệ sở hữu. Tỷ lệ bằng số cổ phần của cổ đông chia cho tổng số cổ phần đang lưu hành.

Minh họa Bảng vốn (cap table): cảnh văn phòng phân tích tài chính
Tỷ lệ sở hữu=Số cổ phần của cổ đôngTổng số cổ phần×100\text{Tỷ lệ sở hữu} = \dfrac{\text{Số cổ phần của cổ đông}}{\text{Tổng số cổ phần}} \times 100

Các nhóm thường xuất hiện là nhà sáng lập, nhà đầu tư thiên thần, quỹ đầu tư mạo hiểm và nhân viên. Mỗi nhóm có thể nắm loại cổ phần khác nhau. Cổ phần ưu đãi thường kèm quyền như ưu tiên nhận lại vốn khi công ty bị bán. Những quyền này không hiện hết trong bảng tỷ lệ, nên phải đọc thêm điều khoản đầu tư.

Ngoài cổ phần đã phát hành, cap table đầy đủ còn ghi quyền chọn và cổ phần dành cho nhân viên. Cách tính gồm cả các phần này gọi là fully diluted. Nghĩa là coi như mọi quyền chọn đã được thực hiện.

Ví dụ cap table giả định

Số liệu dưới đây là giả định minh hoạ, không phải doanh nghiệp thật. Hai nhà sáng lập khởi đầu với 10.000.000 cổ phần.

Cổ đông

Số cổ phần

Tỷ lệ

Nhà sáng lập A

6.000.000

60,00%

Nhà sáng lập B

4.000.000

40,00%

Tổng

10.000.000

100,00%

Vòng hạt giống: một nhà đầu tư thiên thần góp 1 tỷ đồng khi công ty được định giá trước vòng 9 tỷ đồng. Định giá sau vòng là 10 tỷ đồng, nên nhà đầu tư nắm 10% công ty. Số cổ phần mới phải đủ để họ chiếm 10% sau phát hành.

Số cổ phần mới = 10.000.000 × 10 / 90 = 1.111.111. Tổng cổ phần sau vòng là 11.111.111.

Vòng tiếp theo: một quỹ góp 10 tỷ đồng với định giá trước vòng 40 tỷ đồng, định giá sau vòng 50 tỷ đồng, tức quỹ nắm 20%. Số cổ phần mới = 11.111.111 × 20 / 80 = 2.777.778. Tổng cổ phần sau vòng là 13.888.889.

Cổ đông

Số cổ phần

Sau vòng hạt giống

Sau vòng quỹ

Nhà sáng lập A

6.000.000

54,00%

43,20%

Nhà sáng lập B

4.000.000

36,00%

28,80%

Nhà đầu tư thiên thần

1.111.111

10,00%

8,00%

Quỹ đầu tư

2.777.778

không có

20,00%

Tổng

13.888.889

100,00%

100,00%

Hai nhà sáng lập không bán cổ phần nào, nhưng tỷ lệ chung giảm từ 100% xuống 72,00%. Giá trị phần của họ lại tăng, vì công ty được định giá cao hơn nhiều. Pha loãng không tự nó là điều xấu. Nó xấu khi định giá không tăng tương xứng. Xem bài pha loãng cổ phiếu.

Đọc cap table thế nào

Người quan tâm trước hết là quyền kiểm soát. Khi một nhà sáng lập hoặc nhóm sáng lập còn nắm phần lớn phiếu, họ giữ được quyền quyết định các việc lớn. Khi tỷ lệ tụt thấp sau nhiều vòng, quyền kiểm soát dịch dần sang nhà đầu tư.

Thứ hai là quỹ cổ phần cho nhân viên. Quỹ này thường được lập trước vòng mới. Phần pha loãng do nó tạo ra rơi vào cổ đông cũ, không rơi vào nhà đầu tư mới. Bảng càng sạch, nhà đầu tư càng dễ ra quyết định.

Cap table và cổ phiếu niêm yết

Công ty niêm yết không công khai cap table đầy đủ. Nhưng danh sách cổ đông lớn, cổ phiếu quỹ và tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng vẫn cho thấy cấu trúc sở hữu. Nhà đầu tư cổ phiếu cần biết vì phát hành thêm, chia cổ phiếu thưởng hay phát hành riêng lẻ đều đổi bảng này.

Minh họa Bảng vốn (cap table): cảnh văn phòng phân tích tài chính

Cap table có giới hạn gì

Tỷ lệ sở hữu không phản ánh quyền lợi kinh tế thực. Hai cổ đông cùng 10% nhưng một người giữ cổ phần ưu đãi sẽ được trả trước khi công ty bị bán. Cap table cũng chỉ là ảnh chụp tại một thời điểm. Quyền chọn chưa thực hiện và các khoản vay chuyển đổi có thể làm tỷ lệ thật khác con số đang hiển thị.

Minh họa Bảng vốn (cap table): cảnh văn phòng phân tích tài chính

Ví dụ trong bài chỉ để minh hoạ cách tính, không phải khuyến nghị đầu tư.

Câu hỏi thường gặp

Cap table có giống danh sách cổ đông không?

Gần giống nhưng đầy đủ hơn. Danh sách cổ đông chỉ ghi người nắm cổ phần. Cap table ghi thêm loại cổ phần, quyền chọn và cách tính tỷ lệ sau pha loãng.

Nhà sáng lập nên giữ bao nhiêu phần trăm?

Không có con số cố định. Tuỳ giai đoạn và số vòng gọi vốn. Điều quan trọng là sau mỗi vòng, nhà sáng lập vẫn đủ động lực và đủ quyền quyết định các việc lớn.

Ai lập và cập nhật cap table?

Thường do chính công ty hoặc người phụ trách tài chính lập, cập nhật sau mỗi lần phát hành hay chuyển nhượng. Nhà đầu tư thường yêu cầu bảng này trước khi góp vốn.

Học tiếp: định giá trước và sau tiền, vòng gọi vốn, ESOP, term sheet.

Duyệt bởi Ban biên tập HODL.VN · Cập nhật 29/10/2026

Mời bạn bè

Kiếm tiền cùng HODL

Bạn bè nhận 1 tháng Beginner miễn phí. Bạn nhận 1 tháng beginner miễn phí. Và hoa hồng trọn đời tới 369k/người mời được

Watchlist

Đang tải…