Vòng gọi vốn (seed, Series A) là gì

Triều Tô4 phút đọc
Nội dung bài7 phần
  1. Vòng gọi vốn là gì
  2. Các vòng gọi vốn phổ biến
  3. Ví dụ vòng gọi vốn và pha loãng
  4. Điều cần xem ở mỗi vòng gọi vốn
  5. Vòng gọi vốn và cổ phiếu Việt Nam
  6. Câu hỏi thường gặp
  7. Học tiếp

Vòng gọi vốn là gì? Đó là một đợt doanh nghiệp, thường là startup, phát hành cổ phần mới để nhận tiền từ nhà đầu tư. Mỗi vòng có tên riêng theo giai đoạn phát triển, như Seed, Series A, Series B.

Điểm chính

  • Vòng gọi vốn đi theo giai đoạn: seed cho ý tưởng và sản phẩm thử, Series A cho mô hình đã có khách, Series B trở đi cho mở rộng quy mô.
  • Mỗi vòng phát hành cổ phần mới nên người sáng lập và nhà đầu tư cũ bị pha loãng tỷ lệ sở hữu, dù giá trị doanh nghiệp có thể tăng.
  • Tỷ lệ nhà đầu tư nhận bằng tiền rót vào chia cho định giá sau vòng.

Vòng gọi vốn là gì

Doanh nghiệp đang lỗ không thể vay ngân hàng dễ dàng. Cách thông thường là bán một phần cổ phần cho nhà đầu tư để lấy vốn. Việc này được chia thành vòng, mỗi vòng cách nhau vài tháng đến vài năm, khi doanh nghiệp đạt một mốc mới.

Minh họa Vòng gọi vốn (seed, Series A): cảnh văn phòng phân tích tài chính

Chia vòng có lý do: nhà đầu tư không muốn rót hết vốn một lần khi chưa biết mô hình có chạy hay không. Họ rót đủ cho đến mốc kế tiếp, rồi xem kết quả để quyết định có tiếp tục.

Các vòng gọi vốn phổ biến

  • Vòng hạt giống (seed): vốn nhỏ để thử sản phẩm và tìm khách đầu tiên, thường từ nhà đầu tư thiên thần hoặc quỹ nhỏ.
  • Series A: sản phẩm đã có khách và doanh thu ban đầu, cần vốn để hoàn thiện mô hình và mở rộng đội ngũ.
  • Series B và các vòng sau: tăng trưởng quy mô lớn, vào thị trường mới, đôi khi mua lại đối thủ.

Tên vòng không do luật quy định mà là thông lệ thị trường. Số tiền và mốc cần đạt của từng vòng khác nhau theo ngành và thời điểm, nên bài này không nêu con số chuẩn.

Ví dụ vòng gọi vốn và pha loãng

Số liệu dưới đây là giả định để minh hoạ. Hai người sáng lập ban đầu sở hữu 100% cổ phần, đơn vị tiền là triệu đồng.

Vòng

Tiền rót

Định giá sau vòng

Nhà đầu tư nhận

Seed

1.500

10.000

15,0%

Series A

10.000

50.000

20,0%

Series B

30.000

200.000

15,0%

Tỷ lệ nhà đầu tư nhận bằng tiền rót chia định giá sau vòng. Seed: 1.500 / 10.000 = 15,0%. Series A: 10.000 / 50.000 = 20,0%. Series B: 30.000 / 200.000 = 15,0%.

Mỗi vòng, tỷ lệ cũ bị nhân với phần còn lại. Người sáng lập còn 85% sau seed, 85% × 80% = 68% sau Series A, và 68% × 85% = 57,8% sau Series B.

Nhà đầu tư seed ban đầu có 15%, sau Series A còn 12%, sau Series B còn 10,2%. Kiểm tra tổng sau Series B: 57,8% + 10,2% + 17,0% + 15,0% = 100%, trong đó 17,0% là phần của nhà đầu tư Series A (20% × 85%).

Dù bị pha loãng, giá trị phần nắm giữ có thể tăng. Phần 10,2% của nhà đầu tư seed ở định giá 200.000 là 20.400, gấp 13,6 lần số tiền 1.500 đã bỏ ra.

Điều cần xem ở mỗi vòng gọi vốn

Ngoài số tiền và định giá, các điều khoản đi kèm cũng quan trọng: quyền ưu tiên chia tiền khi bán công ty, quyền biểu quyết, quyền chống pha loãng. Chúng được ghi trong bản điều khoản đầu tư (term sheet).

Một dấu hiệu cần chú ý là vòng giảm giá (down round), khi định giá sau vòng mới thấp hơn vòng trước. Cổ đông cũ bị pha loãng mạnh hơn và thường mất niềm tin.

Doanh nghiệp cũng thường dành sẵn một phần cổ phần cho nhân viên qua chương trình quyền chọn. Phần này làm tỷ lệ của mọi cổ đông giảm nhẹ ngay cả khi chưa gọi vốn.

Vòng gọi vốn và cổ phiếu Việt Nam

Cổ phiếu niêm yết cũng có phát hành thêm cổ phần, nên nhà đầu tư gặp lại cùng cơ chế pha loãng. Khác biệt là vòng gọi vốn của startup do thỏa thuận riêng và giá do hai bên thương lượng, còn cổ phiếu niêm yết có giá thị trường hàng ngày.

Minh họa Vòng gọi vốn (seed, Series A): cảnh văn phòng phân tích tài chính

Khi một doanh nghiệp từng gọi vốn nhiều vòng niêm yết, bảng cổ đông thường còn các quỹ cũ. Việc họ bán ra sau thời gian hạn chế chuyển nhượng có thể tạo áp lực cung.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao startup không gọi hết vốn một lần?

Nhà đầu tư muốn rót theo mốc để giảm rủi ro, còn người sáng lập muốn gọi vốn ở định giá cao hơn khi doanh nghiệp đã tiến xa hơn.

Gọi vốn nhiều vòng có làm người sáng lập mất quyền kiểm soát không?

Có thể, nếu tỷ lệ sở hữu giảm sâu và điều khoản biểu quyết nghiêng về nhà đầu tư. Vì vậy cần đọc điều khoản chứ không chỉ nhìn tỷ lệ.

Series A có phải luôn là vòng thứ hai không?

Thường là vòng sau seed, nhưng tên vòng là thông lệ, không bắt buộc. Có doanh nghiệp bỏ qua seed hoặc có thêm vòng trung gian.

Học tiếp

Xem tiếp vốn đầu tư mạo hiểm, nhà đầu tư thiên thần, pha loãng cổ phiếu và định giá trước và sau tiền.

Duyệt bởi Ban biên tập HODL.VN · Cập nhật 29/10/2026

Mời bạn bè

Kiếm tiền cùng HODL

Bạn bè nhận 1 tháng Beginner miễn phí. Bạn nhận 1 tháng beginner miễn phí. Và hoa hồng trọn đời tới 369k/người mời được

Watchlist

Đang tải…