Phát hành thêm cổ phiếu là gì: các hình thức, ví dụ

Phát hành thêm cổ phiếu là gì? Đó là việc doanh nghiệp tạo ra cổ phiếu mới để tăng vốn điều lệ, bằng cách bán cho nhà đầu tư, chào cho cổ đông hiện hữu hoặc chia cho cổ đông từ nguồn vốn sẵn có.

Điểm chính

Phát hành thêm là tạo cổ phiếu mới để tăng vốn điều lệ, có thu tiền (quyền mua, riêng lẻ, ESOP) hoặc không thu tiền (cổ phiếu thưởng, cổ tức bằng cổ phiếu).
Tiền huy động bằng số cổ phiếu mới nhân giá phát hành; phần chênh trên mệnh giá vào thặng dư vốn cổ phần.
Tỷ lệ tăng vốn bằng số cổ phiếu mới chia số cổ phiếu đang lưu hành.

Trước khi phát hành thêm cổ phiếu

Phát hành thêm cổ phiếu tách thành có thu tiền và không thu tiền

Có hai nhóm hình thức. Phát hành thu tiền gồm quyền mua, riêng lẻ, ra công chúng, ESOP và chuyển đổi trái phiếu, làm vốn chủ sở hữu tăng bằng số tiền huy động. Phát hành không thu tiền gồm cổ phiếu thưởng và cổ tức bằng cổ phiếu, chỉ chuyển nội bộ trong vốn chủ. Cả hai làm số cổ phiếu tăng, nên EPS và giá trị sổ sách mỗi cổ phiếu có thể giảm. Cần đọc giá phát hành và mục đích dùng vốn.

\text{Tiền huy động} = N_{\text{mới}} \times \text{Giá phát hành}

\text{Tỷ lệ tăng vốn} = \dfrac{N_{\text{mới}}}{N_{\text{cũ}}}

Trong đó: N mới là số cổ phiếu phát hành thêm, N cũ là số cổ phiếu đang lưu hành. Số cổ phiếu bằng vốn góp chia mệnh giá 10.000 đồng. Phần chênh giữa giá phát hành và mệnh giá được ghi vào thặng dư vốn cổ phần, không vào vốn góp.

Doanh nghiệp phát hành thêm phải có nghị quyết đại hội đồng cổ đông và thực hiện thủ tục với cơ quan quản lý theo hình thức chọn. Chi tiết phụ thuộc quy định đang có hiệu lực, nên bài này chỉ mô tả cơ chế.

Số của SSI sau sự kiện

Cổ phiếu mới nhân giá phát hành ra tiền huy động

Cổ phiếu SSI có báo cáo hợp nhất đến Q2/2026, dữ liệu đến phiên 15/10/2026. Vốn góp qua các kỳ cho thấy từng đợt phát hành.

Kỳ	Vốn góp	Số cổ phiếu	Tăng so với kỳ trước
Q2/2025	19.738,6 tỷ đồng	1.973,86 triệu	+10 triệu (+0,5%)
Q3/2025	20.779,1 tỷ đồng	2.077,91 triệu	+104,04 triệu (+5,27%)
Q4/2025	20.779,1 tỷ đồng	2.077,91 triệu	không đổi
Q1/2026	24.930,9 tỷ đồng	2.493,09 triệu	+415,18 triệu (+19,98%)
Q2/2026	25.030,9 tỷ đồng	2.503,09 triệu	+10 triệu (+0,4%)

Ngày giao dịch không hưởng quyền 08/12/2025 trong lịch sự kiện ghi chào bán cho cổ đông hiện hữu tỷ lệ 20%. Vốn góp Q1/2026 tăng 19,98%, khớp với đợt này. Tiền huy động tính theo công thức là 415,18 triệu cổ phiếu nhân giá phát hành, mà lịch sự kiện không ghi giá.

Có thể ước lượng từ vốn chủ. Vốn chủ sở hữu tăng từ 32.066,3 tỷ đồng cuối Q4/2025 lên 39.668,2 tỷ đồng cuối Q1/2026, tăng 7.601,9 tỷ đồng. Lợi nhuận cổ đông công ty mẹ quý đó là 1.277,9 tỷ đồng. Phần còn lại khoảng 6.324,0 tỷ đồng, chia cho 415,18 triệu cổ phiếu mới được khoảng 15.200 đồng mỗi cổ phiếu. Đây là ước lượng thô, vì vốn chủ còn đổi theo các khoản khác.

Bài liên quan

Cổ phiếu đã mua lại nằm ở cổ phiếu quỹ, còn hai hình thức chia không thu tiền được tính trong cách tính cổ tức tiền mặt và cổ phiếu. Nền tảng về cổ phần xem cổ phiếu là gì, cổ phần là gì.

Mốc thời gian cần nhớ

Đợt tăng 5,27% ở Q3/2025 không khớp thưởng hay quyền mua nào trong lịch sự kiện, nên thuộc hình thức khác như phát hành cho nhân viên hay riêng lẻ. Báo cáo không đủ để gọi tên chính xác. Thêm một đợt cổ phiếu thưởng tỷ lệ 20% có ngày giao dịch không hưởng quyền 17/08/2026, chưa phản ánh trong báo cáo Q2/2026.

Cổ đông được và mất gì

Giá phát hành đối chiếu với giá trị sổ sách

Câu hỏi đầu tiên là có tiền vào hay không. Cổ phiếu thưởng không có tiền vào, giá trị tổng phần sở hữu giữ nguyên. Phát hành thu tiền thay đổi giá trị theo giá phát hành.

Câu hỏi thứ hai là giá phát hành so với giá trị sổ sách. Phát hành thấp hơn giá trị sổ sách làm giá trị sổ sách mỗi cổ phiếu giảm. Cao hơn thì làm tăng. Câu hỏi thứ ba là tiền dùng làm gì, và ROE trên vốn mới có cao hơn chi phí vốn hay không.

Với công ty chứng khoán, vốn điều lệ quyết định quy mô cho vay ký quỹ và tự doanh nên tăng vốn là nhu cầu thường xuyên. Ngân hàng cần vốn để giữ hệ số an toàn khi cho vay tăng. Với doanh nghiệp sản xuất, tiền thường dùng để đầu tư tài sản hoặc giảm nợ.

Vốn góp tăng không cho biết hình thức phát hành. Phải đối chiếu lịch sự kiện và thuyết minh báo cáo, như ví dụ SSI ở Q3/2025 chưa gọi tên được. Ước lượng giá phát hành từ vốn chủ chỉ mang tính tham khảo, số chính xác nằm trong nghị quyết và báo cáo kết quả chào bán.

Cổ phiếu phát hành riêng lẻ thường bị hạn chế chuyển nhượng một thời gian, ảnh hưởng thanh khoản thực tế. Phát hành lớn trong thời gian ngắn cũng làm EPS ngắn hạn thấp đi trước khi vốn mới sinh lời. Ví dụ trên chỉ để minh hoạ cách tính, không phải khuyến nghị đầu tư.

Hỏi đáp phát hành thêm cổ phiếu

Phát hành thêm có làm giá cổ phiếu giảm không?

Có thể. Thưởng và cổ tức bằng cổ phiếu làm giá tham chiếu chia lại. Phát hành thu tiền tác động theo giá phát hành và kỳ vọng về cách dùng vốn.

Cổ đông hiện hữu có luôn được ưu tiên mua?

Chỉ khi phương án là quyền mua cho cổ đông hiện hữu. Phát hành riêng lẻ hay ra công chúng có thể không dành quyền ưu tiên.

Phát hành thêm khác cổ phiếu quỹ thế nào?

Phát hành thêm làm số cổ phiếu tăng. Cổ phiếu quỹ là cổ phiếu doanh nghiệp mua lại, làm số cổ phiếu lưu hành giảm.

Phát hành thu tiền khác không thu tiền thế nào?

Phát hành thu tiền làm vốn chủ sở hữu tăng bằng số tiền huy động. Phát hành không thu tiền, như cổ phiếu thưởng, chỉ chuyển nội bộ trong vốn chủ.

Giá phát hành so với giá trị sổ sách có ý nghĩa gì?

Phát hành thấp hơn giá trị sổ sách làm giá trị sổ sách mỗi cổ phiếu giảm, cao hơn thì làm tăng.

Phát hành thêm cổ phiếu là gì