Term sheet là gì

Triều Tô5 phút đọc
Nội dung bài6 phần
  1. Term sheet gồm điều khoản gì
  2. Ví dụ ưu tiên thanh lý giả định
  3. Đọc term sheet thế nào
  4. Term sheet và cổ phiếu niêm yết
  5. Term sheet có giới hạn gì
  6. Câu hỏi thường gặp

Term sheet là gì? Đây là bản tóm tắt điều khoản chính của một thương vụ đầu tư. Nhà đầu tư gửi nó cho công ty khởi nghiệp trước khi hai bên ký hợp đồng. Bản này nêu số tiền, định giá và các quyền nhà đầu tư đòi hỏi.

Điểm chính

  • Term sheet là bản phác thảo. Thường chỉ vài mục như bảo mật và độc quyền đàm phán có tính ràng buộc. Phần kinh tế chỉ ràng buộc khi hợp đồng được ký.
  • Hai nhóm quan trọng nhất là kinh tế (định giá, ưu tiên thanh lý) và kiểm soát (ghế hội đồng quản trị, quyền phủ quyết).
  • Cần đọc term sheet cùng bảng vốn. Cùng một định giá có thể cho kết quả rất khác tuỳ điều khoản đi kèm.

Term sheet gồm điều khoản gì

Điều khoản kinh tế trả lời câu hỏi ai nhận bao nhiêu tiền. Gồm số tiền đầu tư, định giá trước vòng, loại cổ phần phát hành và quỹ cổ phần cho nhân viên. Thêm vào đó là quyền ưu tiên khi công ty bị bán. Định giá trước và sau vòng xem ở bài định giá trước và sau tiền.

Minh họa Term sheet: cảnh văn phòng phân tích tài chính

Điều khoản kiểm soát trả lời câu hỏi ai quyết định. Gồm số ghế hội đồng quản trị và danh sách việc cần nhà đầu tư đồng ý. Thêm vào đó là quyền thông tin và quyền ưu tiên mua ở vòng sau.

Điều khoản về nhà sáng lập phổ biến nhất là vesting: cổ phần được trao dần theo thời gian làm việc. Ngoài ra có điều khoản độc quyền đàm phán. Công ty không được nói chuyện với nhà đầu tư khác trong một thời gian.

Sau khi hai bên chấp thuận, nhà đầu tư mới kiểm tra pháp lý và tài chính. Rồi họ soạn hợp đồng đầy đủ. Vì vậy term sheet đã ký chưa chắc dẫn đến tiền về tài khoản.

Ví dụ ưu tiên thanh lý giả định

Quyền ưu tiên thanh lý (liquidation preference) quy định ai được nhận tiền trước khi công ty bị bán. Số liệu dưới đây là giả định minh hoạ. Một quỹ góp 10 tỷ đồng và nắm 20% công ty. Mức ưu tiên là 1 lần vốn, không chia thêm. Khi công ty bị bán, quỹ chọn phương án có lợi hơn trong hai phương án: nhận lại 10 tỷ đồng, hoặc chuyển đổi thành cổ phiếu thường và nhận 20% giá bán.

Giá bán công ty (tỷ đồng)

Phương án nhận lại vốn

Phương án 20%

Quỹ nhận

Các cổ đông còn lại nhận

30

10

6

10

20

50

10

10

10

40

100

10

20

20

80

Ở giá bán 30 tỷ đồng, quỹ lấy lại 10 tỷ đồng, dù chỉ nắm 20%. Các cổ đông còn lại nhận 20 tỷ đồng, thay vì 24 tỷ đồng nếu chia đúng tỷ lệ. Ở giá bán 100 tỷ đồng, quyền ưu tiên không còn tác dụng. Chia theo tỷ lệ đã có lợi hơn.

Nếu ưu tiên là 2 lần vốn, kết quả chênh đáng kể ở thương vụ bán giá thấp. Nhà sáng lập hay bỏ qua tình huống này khi chỉ nhìn định giá.

Đọc term sheet thế nào

Đừng chỉ so sánh định giá giữa hai bản. Bản định giá cao nhưng ưu tiên nặng có thể kém hơn bản định giá thấp mà điều khoản nhẹ.

Minh họa Term sheet: cảnh văn phòng phân tích tài chính

Điều khoản chống pha loãng (anti-dilution) bảo vệ nhà đầu tư. Nó áp dụng khi vòng sau định giá thấp hơn vòng này. Có loại bảo vệ toàn phần và loại bảo vệ theo bình quân gia quyền. Loại sau nhẹ hơn với nhà sáng lập. Ảnh hưởng tổng thể xem ở bài pha loãng cổ phiếu.

Quỹ cổ phần nhân viên cũng cần soi kỹ. Nhà đầu tư thường đòi lập quỹ ESOP trước khi góp vốn. Phần pha loãng vì vậy dồn vào cổ đông hiện tại.

Danh sách việc cần nhà đầu tư đồng ý càng dài, nhà sáng lập càng ít tự do. Ví dụ như phát hành cổ phần mới hay bán công ty.

Term sheet và cổ phiếu niêm yết

Cổ phiếu niêm yết không có term sheet. Nhưng phát hành riêng lẻ, trái phiếu chuyển đổi và quyền chọn cho ban lãnh đạo đều có điều kiện về giá. Chúng cũng có thời gian hạn chế chuyển nhượng. Hiểu cách đàm phán tư nhân giúp đọc đúng phương án trong tài liệu họp cổ đông.

Term sheet có giới hạn gì

Thứ nhất, term sheet chưa phải hợp đồng nên điều khoản có thể đổi sau khi kiểm tra pháp lý. Thứ hai, ví dụ trên chỉ có một vòng. Thực tế nhiều vòng cùng tồn tại, mỗi vòng có thứ tự ưu tiên riêng. Thứ ba, bài chỉ nêu cơ chế chung. Điều khoản cụ thể cần luật sư đọc trước khi ký.

Minh họa Term sheet: cảnh văn phòng phân tích tài chính

Ví dụ trong bài chỉ để minh hoạ, không phải khuyến nghị đầu tư.

Câu hỏi thường gặp

Term sheet có ràng buộc pháp lý không?

Phần lớn không. Thường chỉ một vài mục như bảo mật và độc quyền đàm phán có tính ràng buộc. Phần định giá và quyền lợi chỉ có hiệu lực khi hợp đồng đầu tư được ký.

Ai soạn term sheet?

Thông thường là nhà đầu tư dẫn dắt vòng gọi vốn soạn rồi gửi cho công ty. Công ty có thể thương lượng từng điều khoản trước khi chấp thuận.

Có nên chọn term sheet có định giá cao nhất không?

Không nên chỉ nhìn định giá. Cần xem cả ưu tiên thanh lý và quyền kiểm soát đi kèm. Chúng quyết định ai nhận bao nhiêu khi công ty bán hoặc gọi vốn tiếp.

Học tiếp: vòng gọi vốn, bảng vốn.

Duyệt bởi Ban biên tập HODL.VN · Cập nhật 29/10/2026

Mời bạn bè

Kiếm tiền cùng HODL

Bạn bè nhận 1 tháng Beginner miễn phí. Bạn nhận 1 tháng beginner miễn phí. Và hoa hồng trọn đời tới 369k/người mời được

Watchlist

Đang tải…