Thời gian hoàn vốn là gì: cách tính, ví dụ

Thời gian hoàn vốn là gì? Đó là khoảng thời gian cần thiết để dòng tiền ròng của một dự án bù đủ số vốn đã bỏ ra ban đầu. Thuật ngữ tiếng Anh là Payback Period.

Thời gian hoàn vốn là gì: công thức

Khi dòng tiền ròng mỗi năm bằng nhau, công thức rất đơn giản:

Khi dòng tiền không đều, ta cộng dồn dòng tiền từng năm cho tới khi tổng bằng vốn. Phần lẻ của năm cuối được tính bằng phần vốn còn thiếu chia dòng tiền năm đó.

Ví dụ thời gian hoàn vốn

Số dưới đây là giả định minh hoạ. Dự án cần vốn 1.000 triệu đồng. Trường hợp đều, mỗi năm thu 400 triệu đồng: thời gian hoàn vốn là 1.000 / 400 = 2,5 năm.

Trường hợp dòng tiền không đều: năm 1 đến năm 4 lần lượt là 300, 400, 500, 600 triệu đồng.

Hết năm 2 vốn còn thiếu 300 triệu đồng. Năm 3 thu 500 triệu đồng nên cần 300 / 500 = 0,6 năm. Thời gian hoàn vốn là 2,6 năm.

Thời gian hoàn vốn có chiết khấu

Bản đơn giản coi một đồng năm thứ ba bằng một đồng hôm nay. Bản có chiết khấu quy mỗi dòng tiền về giá trị hiện tại bằng tỷ lệ chiết khấu trước khi cộng dồn. Với tỷ lệ 10% và cùng dòng tiền trên:

Hết năm 3 còn thiếu 21,03 triệu đồng, nên cần thêm 21,03 / 409,81 = 0,05 năm. Thời gian hoàn vốn có chiết khấu là khoảng 3,05 năm, dài hơn bản đơn giản 0,45 năm. Chiết khấu luôn làm thời gian hoàn vốn dài hơn.

Ưu điểm và hạn chế

Ưu điểm: dễ tính, cho cảm giác nhanh về mức thanh khoản và rủi ro. Doanh nghiệp ở ngành biến động nhanh hoặc rủi ro chính trị cao hay dùng chỉ tiêu này để loại dự án quá dài hạn.

Hạn chế chính có ba điểm. Một là bản đơn giản không xét giá trị thời gian của tiền. Hai là bỏ qua dòng tiền sau thời điểm hoàn vốn: dự án hoàn vốn 3 năm nhưng sinh lời tiếp 20 năm không được ghi nhận. Ba là không có ngưỡng khoa học, mốc chấp nhận do doanh nghiệp tự đặt.

Ví dụ giả định: dự án X hoàn vốn sau 2 năm rồi không còn dòng tiền, dự án Y hoàn vốn sau 4 năm nhưng sinh lời đều nhiều năm nữa. Theo thời gian hoàn vốn, X hơn Y, nhưng theo NPV thì Y thường tạo giá trị lớn hơn. Vì vậy đọc cùng NPV và IRR.

Hoàn vốn với nhà đầu tư

Khái niệm này còn dùng ngoài dự án. Nhà đầu tư có thể hỏi cổ tức tích luỹ bao lâu thì bù đủ giá mua cổ phiếu. Ví dụ giả định: mua giá 20.000 đồng, cổ tức đều 1.000 đồng mỗi năm thì cần khoảng 20 năm, chưa tính biến động giá. Với doanh nghiệp niêm yết, thời gian hoàn vốn của một dự án lớn thường nằm trong thuyết minh kế hoạch đầu tư, đáng so với vòng đời tài sản. Xem thêm dòng tiền tự do là gì.

Câu hỏi thường gặp

Học tiếp

Xem tiếp NPV là gì, IRR là gì và dòng tiền tự do là gì. Ví dụ trong bài chỉ để minh hoạ cách tính, không phải khuyến nghị đầu tư.