Mô hình kinh doanh của CSV: hoá chất cơ bản bán cho nhà máy trong nước

Cổ phiếu CSV là phần vốn của một doanh nghiệp hoá chất cơ bản. Doanh nghiệp này sản xuất xút và axit, bán chủ yếu cho các nhà máy trong nước. Khách hàng là ngành giấy, dệt nhuộm, xử lý nước và nhiều ngành công nghiệp khác dùng hoá chất làm nguyên liệu đầu vào. Số liệu trong bài lấy đến ngày 02/10/2026, theo báo cáo tài chính hợp nhất đã công bố.

Cổ phiếu CSV đứng sau một doanh nghiệp quy mô vừa, ít vay nợ

Cuối quý II/2026, tổng tài sản của CSV là 2.318 tỷ đồng. Tiền và các khoản đầu tư ngắn hạn chiếm 770 tỷ đồng. Phần tài sản khác là 1.548 tỷ đồng, gồm nhà máy, hàng tồn kho và các khoản phải thu. Bên nguồn vốn, vốn chủ sở hữu thuộc cổ đông công ty mẹ là 1.734 tỷ đồng. Nợ phải trả cộng lợi ích cổ đông thiểu số chỉ 585 tỷ đồng.

Vốn điều lệ của CSV là 1.105 tỷ đồng. Số này tương ứng khoảng 110,50 triệu cổ phiếu đang lưu hành. Vốn điều lệ này từng chỉ 442 tỷ đồng trong giai đoạn 2021-2023. Công ty tăng vốn điều lệ lên 1.105 tỷ đồng từ năm 2024, gấp 2,5 lần trước đó. Giá đóng cửa phiên 02/10/2026 là 20.050 đồng. Vốn hoá theo đó vào khoảng 2.216 tỷ đồng. Khoản vay ngắn hạn và dài hạn cộng lại chỉ 250 tỷ đồng, thấp hơn nhiều lượng tiền và đầu tư ngắn hạn đang nắm giữ. Người mới nên xem cấu trúc báo cáo tài chính trước khi đọc tiếp các phần số liệu sau.

Vốn chủ sở hữu của CSV đã tăng đều qua các năm. Năm 2021 vốn chủ sở hữu là 1.160 tỷ đồng. Năm 2022 tăng lên 1.429 tỷ đồng. Năm 2023 là 1.436 tỷ đồng. Năm 2024 là 1.554 tỷ đồng. Năm 2025 đạt 1.622 tỷ đồng. Phần tăng này đến từ cả lợi nhuận giữ lại và lần tăng vốn điều lệ năm 2024.

Hàng tồn kho của CSV cuối quý II/2026 là 549 tỷ đồng. Khoản phải thu là 551 tỷ đồng. Hai khoản này cộng lại 1.100 tỷ đồng, bằng 47,5% tổng tài sản. Đây là đặc điểm của doanh nghiệp bán hoá chất cho nhà máy, nơi khách hàng thường trả chậm theo hợp đồng. Khoản phải thu cuối quý II/2025 chỉ 279 tỷ đồng. Phải thu đã tăng gần gấp đôi sau một năm, nhanh hơn tốc độ tăng doanh thu cùng kỳ. Đây là khoản mục cần theo dõi trong các quý tới. Chi phí lãi vay cả năm 2025 chỉ 6 tỷ đồng, bằng khoảng 1,1% lãi gộp. Đòn bẩy tài chính vì vậy gần như không ảnh hưởng tới lợi nhuận của CSV.

Giá vốn hàng bán quyết định phần lớn lợi nhuận của CSV

Năm 2025, doanh thu thuần của CSV là 2.160 tỷ đồng. Giá vốn hàng bán chiếm 1.619 tỷ đồng, tức 74,9% doanh thu. Lãi gộp còn lại là 541 tỷ đồng. Biên lợi nhuận gộp tương ứng là 25,1%. Chi phí bán hàng và quản lý doanh nghiệp cộng lại là 287 tỷ đồng. Tỷ lệ này bằng 13,3% doanh thu, tăng so với 11,0% của năm 2024.

Phần còn lại sau giá vốn và chi phí vận hành là 254 tỷ đồng. Thu nhập tài chính và các khoản khác bù thêm 39 tỷ đồng. Lợi nhuận trước thuế đạt 293 tỷ đồng. Thuế và phần của cổ đông thiểu số lấy đi 84 tỷ đồng. Lợi nhuận sau thuế thuộc cổ đông công ty mẹ còn lại 209 tỷ đồng.

Cổ phiếu CSV nhạy với giá xút trên thị trường trong nước

Biên lợi nhuận gộp của CSV biến động mạnh qua các năm. Năm 2021 biên gộp là 26,1%. Năm 2022, giá xút tăng mạnh, biên gộp vọt lên 31,4%. Lợi nhuận sau thuế thuộc cổ đông công ty mẹ năm đó đạt 354 tỷ đồng, mức cao nhất giai đoạn 2021-2025. Sau đó biên gộp lùi về 25,8% năm 2023 và 27,2% năm 2024.

So với năm 2024, doanh thu năm 2025 tăng 16,4%. Doanh thu đi từ 1.856 tỷ đồng lên 2.160 tỷ đồng. Nhưng lợi nhuận sau thuế thuộc cổ đông công ty mẹ lại giảm 12,4%. Lợi nhuận đi từ 239 tỷ đồng xuống 209 tỷ đồng. Nếu biên gộp năm 2025 giữ nguyên ở mức 27,2% của năm 2024, lãi gộp phải đạt khoảng 588 tỷ đồng. Thực tế lãi gộp chỉ đạt 541 tỷ đồng. Phần chênh 47 tỷ đồng đến từ biên gộp giảm, không phải từ doanh thu giảm.

Diễn biến quý gần nhất lại đổi chiều. Biên lợi nhuận gộp quý II/2025 là 27,4%. Biên lợi nhuận gộp quý II/2026 tăng lên 33,5%. Lợi nhuận sau thuế thuộc cổ đông công ty mẹ hai quý này là 63 tỷ đồng và 130 tỷ đồng, tăng hơn gấp đôi. Người tìm hiểu cách giá nguyên liệu ảnh hưởng tới doanh nghiệp niêm yết có thể xem hàng hoá trên thị trường chứng khoán.

Chi phí vận hành đang tăng nhanh hơn doanh thu

Chi phí bán hàng và quản lý của CSV tăng từ 205 tỷ đồng năm 2024 lên 287 tỷ đồng năm 2025. Mức tăng 40% này cao hơn hẳn tốc độ tăng doanh thu 16,4%. Tỷ lệ chi phí vận hành trên doanh thu vì vậy tăng từ 11,0% lên 13,3%. Một doanh nghiệp quy mô vừa như CSV khó hấp thụ chi phí vận hành tăng nhanh nếu doanh thu không tăng tương ứng trong các năm tới.

Cổ phiếu CSV vẫn chia cổ tức tiền dù lợi nhuận biến động

CSV trả cổ tức tiền 132 tỷ đồng năm 2025. Năm 2024 là 121 tỷ đồng. Năm 2023 là 197 tỷ đồng. Mức cổ tức không tăng đều như lợi nhuận, nhưng doanh nghiệp vẫn duy trì chia cổ tức tiền mỗi năm, kể cả năm lợi nhuận giảm. Đây là một phần của mô hình kinh doanh CSV mà người nắm giữ cổ phiếu lâu dài cần tính đến, bên cạnh biên lợi nhuận gộp biến động theo giá xút.

Cổ phiếu CSV trong nhóm hoá chất và nhựa niêm yết

Trong nhóm bốn mã đang niêm yết thuộc ngành hoá chất và nhựa, biên lợi nhuận gộp năm 2025 của CSV là 25,1%. Mức này thấp hơn DGC với 31,3% và NTP với 31,0%. Mức này cao hơn AAA với 13,9%. Về quy mô, CSV là mã nhỏ nhất trong nhóm bốn mã, với tổng tài sản chỉ 2.318 tỷ đồng.

CSV cũng là doanh nghiệp duy nhất trong nhóm vừa tăng vốn điều lệ gấp 2,5 lần chỉ trong vài năm. Cổ đông hiện tại cần theo dõi liệu lợi nhuận có tăng tương ứng với lượng vốn mới hay không. Bài tiếp theo đi sâu vào các chỉ số định giá chứng khoán áp cho cổ phiếu CSV.

Nội dung trên chỉ để tham khảo. Nội dung này giúp học cách đọc số liệu doanh nghiệp, không phải khuyến nghị đầu tư.