Thị trường tăng (bull market) là gì

Thị trường tăng (bull market) là gì? Đó là giai đoạn giá của cả thị trường hoặc một chỉ số tăng kéo dài, thường được xác nhận khi chỉ số tăng ít nhất 20% so với đáy gần nhất. Tâm lý nhà đầu tư trong giai đoạn này nghiêng về lạc quan.

Thị trường tăng là gì

Đáy là mức đóng cửa thấp nhất sau một giai đoạn giảm. Đỉnh là mức đóng cửa cao nhất trước khi chỉ số giảm đủ 20% từ đỉnh. Khi mức tăng từ đáy chạm 20%, thị trường được xem là bước vào thị trường tăng. Thời gian tính bằng số ngày lịch giữa đáy và đỉnh.

Thị trường tăng đối lập với thị trường giảm. Giữa hai trạng thái là những nhịp điều chỉnh nhỏ hơn 20%.

Tách chu kỳ tăng 2020 đến 2022

Chỉ số VN-Index có dữ liệu giá đóng cửa hằng ngày đến 26/10/2026. Áp quy tắc 20% lên dữ liệu, bốn chu kỳ tăng dài nhất như sau.

Lấy chu kỳ cuối làm ví dụ. VN-Index đóng cửa ở 659,21 điểm ngày 24/03/2020, rồi lên 1.528,57 điểm ngày 06/01/2022. Phép tính: 1.528,57 / 659,21 - 1 = 131,9%. Chu kỳ kéo dài 653 ngày lịch.

Trong chu kỳ này chỉ số vẫn rơi hai lần. Từ 15/01/2021 đến 28/01/2021, VN-Index giảm từ 1.194,20 xuống 1.023,94 điểm, tức 14,3%. Từ 02/07/2021 đến 19/07/2021, chỉ số giảm từ 1.420,27 xuống 1.243,51 điểm, tức 12,4%. Cả hai nhịp đều chưa đủ 20% nên chu kỳ tăng vẫn còn nguyên.

Bài liên quan

Chỉ số dùng trong bài được giải thích ở bài VN-Index là gì. Cách đọc xu hướng giá có ở bài xu hướng cổ phiếu. Giai đoạn ngược lại được bàn ở bài 6 tiêu chí chọn cổ phiếu trong bear market. Nội dung trên chỉ để minh hoạ khái niệm, không phải khuyến nghị đầu tư.

Dấu hiệu nhận biết

Dấu hiệu quen thuộc nhất là chuỗi đỉnh sau cao hơn đỉnh trước và đáy sau cao hơn đáy trước. Cách vẽ và kiểm tra chuỗi này có ở bài nhận diện xu hướng.

Ngoài ra còn có thanh khoản tăng theo giá, số mã tăng nhiều hơn số mã giảm, và nhiều cổ phiếu cùng vượt đỉnh cũ. Những dấu hiệu này hỗ trợ cho nhau chứ không đứng một mình. Chỉ số có thể tăng nhờ vài mã vốn hóa lớn trong khi phần lớn cổ phiếu đi ngang.

So với các chu kỳ khác

Chu kỳ 2012 đến 2018 dài gấp hơn ba lần chu kỳ 2020 đến 2022. Trong đó chỉ số có những lần giảm 11,3% (năm 2013), 19,1% (năm 2014) và 17,5% (năm 2015), nhưng không lần nào chạm 20%.

Thời gian một chu kỳ tăng vì vậy rất khác nhau, từ vài tháng đến hơn năm năm. Điều không đổi là nhịp giảm xen kẽ vẫn nằm dưới ngưỡng 20%.

Giới hạn của quy tắc 20%

Thứ nhất, quy tắc cơ học cho ra cả những chu kỳ rất ngắn. VN-Index từng tăng 22,6% từ 12/08/2011 đến 15/09/2011, chỉ trong 34 ngày, rồi quay đầu giảm. Gọi đó là thị trường tăng thì chưa hợp lý.

Thứ hai, quy tắc chỉ xác nhận khi đã tăng 20%, tức đã muộn. Đáy thật chỉ biết sau khi sự việc đã xảy ra.

Thứ ba, ngưỡng 20% là quy ước. Dùng ngưỡng 15% hay 25% sẽ cho ra danh sách chu kỳ khác.

Thứ tư, một chỉ số như VN-Index có thể lên trong khi nhiều cổ phiếu riêng lẻ giảm. Thị trường tăng của chỉ số chưa chắc là thị trường tăng của cổ phiếu mình nắm giữ.

Câu hỏi thường gặp