Phân tích cổ phiếu HLC Quý 4/2026: Doanh thu quý III tăng 24,3% nhưng lãi gộp giảm 36,2% vì chi phí đầu vào, lợi nhuận quý giảm 68,6%

Định giá cổ phiếu HLC Quý 4/2026 bắt đầu từ lợi nhuận sau thuế quý III/2026 giảm 68,6% xuống 22,8 tỷ đồng của Công ty Cổ phần Than Hà Lầm - Vinacomin (HNX: HLC), doanh nghiệp khai thác than hầm lò thuộc Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV), dù doanh thu thuần tăng 24,3% lên 905,8 tỷ đồng.

Công ty giải trình nguyên nhân chủ yếu là giá các yếu tố đầu vào phục vụ sản xuất tăng cao: giá vốn tăng 37,4%, biên lãi gộp còn 9,2% so với 17,8%. Giá cổ phiếu 10.000 đồng ứng với P/E 17,6 lần và P/B 0,66 lần.

Cảnh báo biến động giá: cổ phiếu HLC tăng 65,1% từ 10.270 đồng (17/10/2025) lên 16.960 đồng (25/11/2025), rồi giảm 36,7% xuống 10.730 đồng (26/01/2026). Bài viết không đưa ra nguyên nhân cho hai nhịp này vì không có dữ kiện kiểm chứng được; thanh khoản tháng 10/2026 chỉ 2.605 cổ phiếu mỗi phiên.

Quy mô và hoạt động của HLC

Công ty Cổ phần Than Hà Lầm - Vinacomin (HNX: HLC) có vốn điều lệ 254,2 tỷ đồng, tương ứng 25,42 triệu cổ phiếu mệnh giá 10.000 đồng, và 3.135 người lao động tại 30/09/2026. TKV góp 188,6 tỷ đồng, chiếm 74,2% vốn điều lệ; giá đóng cửa ngày 10/11/2026 là 10.000 đồng, vốn hoá 254,2 tỷ đồng.

Doanh thu chín tháng 2026 của Than Hà Lầm là 2.820,2 tỷ đồng, gần như toàn bộ từ bán than:

• Bán than: 2.798,7 tỷ đồng, chiếm 99,2%.
• Cung cấp dịch vụ: 10,9 tỷ đồng, chiếm 0,4%.
• Doanh thu khác: 10,6 tỷ đồng, chiếm 0,4%.

Năm 2025 Than Hà Lầm khai thác 2,4 triệu tấn than nguyên khai, đủ kế hoạch, và tiêu thụ 2.056.887 tấn, bằng 91,5% kế hoạch 2.249.000 tấn. Nguyên giá tài sản cố định hữu hình 5.922,0 tỷ đồng, trong đó 89,0% đã khấu hao; giá trị còn lại 652,0 tỷ.

Doanh thu quý III tăng 24,3%

Doanh thu thuần quý III/2026 của Than Hà Lầm là 905,8 tỷ đồng, tăng 24,3% so với 729,0 tỷ cùng kỳ. Chín tháng doanh thu đạt 2.820,2 tỷ, tăng 16,8% và gần bằng cả năm 2025 (2.874,8 tỷ).

Doanh thu biến động mạnh theo quý: quý II/2026 đạt 1.085,6 tỷ, cao nhất trong 11 quý, còn quý IV/2025 chỉ 461,0 tỷ. Bốn quý gần nhất doanh thu thuần là 3.281,2 tỷ đồng, lãi gộp 235,8 tỷ, biên 7,2%.

Lãi gộp quý III giảm 36,2%

Lãi gộp quý III/2026 của Than Hà Lầm là 82,9 tỷ đồng, giảm 36,2% so với 129,9 tỷ, vì giá vốn tăng 37,4% trong khi doanh thu tăng 24,3%. Biên lãi gộp 9,2% so với 17,8% của quý III/2025; ba quý đầu 2026 lần lượt là 8,0%, 6,1% và 9,2%.

Chín tháng giá vốn than tăng 21,9% lên 2.584,3 tỷ đồng, trong khi doanh thu bán than tăng 16,9%. Biên lãi gộp của riêng mảng than là 7,7% so với 11,4% chín tháng 2025.

Lãi cơ bản trên cổ phiếu chín tháng ghi trong BCTC là 1.720 đồng, so với 4.380 đồng cùng kỳ.

Lợi nhuận quý III giảm 68,6%

Lợi nhuận trước thuế quý III/2026 của Than Hà Lầm là 28,5 tỷ đồng, giảm 62,3 tỷ so với 90,8 tỷ cùng kỳ; lợi nhuận sau thuế 22,8 tỷ, giảm 68,6% so với 72,6 tỷ. Công văn giải trình ngày 20/10/2026 ghi chênh lệch 49,8 tỷ đồng và nguyên nhân chủ yếu là giá các yếu tố đầu vào phục vụ sản xuất tăng cao.

Lãi gộp chiếm 47,0 trong 62,3 tỷ đồng giảm, tức 75,6%. Chi phí quản lý doanh nghiệp quý III tăng 30,0% lên 48,8 tỷ; chi phí lãi vay 9 tháng tăng 53,8% lên 28,4 tỷ, bằng 51,7% lợi nhuận trước thuế 9 tháng.

Chi phí và nghĩa vụ với Nhà nước

Chi phí sản xuất kinh doanh chín tháng 2026 của Than Hà Lầm theo yếu tố là 2.441,4 tỷ đồng, trong đó nhân công 776,1 tỷ (31,8%), bằng 27,5% doanh thu thuần. Cuối quý III công ty có 3.135 người lao động, thấp hơn bình quân năm 2025 (3.383 người) 7,3%.

Nghĩa vụ phát sinh với Nhà nước chín tháng là 679,2 tỷ đồng, bằng 24,1% doanh thu thuần; riêng thuế tài nguyên 312,1 tỷ và tiền cấp quyền khai thác 205,3 tỷ là 517,5 tỷ, bằng 18,3% doanh thu. Hai bảng lấy từ hai thuyết minh khác nhau nên không cộng với nhau.

Chi phí khác bằng tiền 745,6 tỷ đồng là nhóm lớn thứ hai. Chi phí phải trả ngắn hạn 6,9 tỷ đồng gồm khoản phí chuyển quyền nhãn hiệu Vinacomin 6,5 tỷ, chưa có ở đầu năm.

Chỉ tiêu 2026 và lợi nhuận theo quý

Đại hội đồng cổ đông ngày 28/04/2026 thông qua kế hoạch năm 2026 của Than Hà Lầm với doanh thu than 3.142,7 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế 47,3 tỷ, thấp hơn thực hiện 2025 (102,8 tỷ) 54,0%. Chín tháng lợi nhuận trước thuế 54,8 tỷ đồng đã bằng 115,9% chỉ tiêu.

Kế hoạch tiêu thụ 2,346 triệu tấn than (2025: 2,057 triệu tấn) ngụ ý giá bán bình quân 1,340 triệu đồng mỗi tấn, thấp hơn 1,384 triệu của năm 2025 là 3,2%. Quý IV cần thêm 344,0 tỷ đồng doanh thu than để đạt kế hoạch, so với 461,0 tỷ doanh thu cả quý IV/2025.

Lợi nhuận của Than Hà Lầm dồn không đều giữa các quý, và quý IV/2025 là quý lỗ duy nhất trong 11 quý:

Cả sáu công ty than trong nhóm so sánh đều có lợi nhuận sau thuế quý IV/2025 dương, từ 12,4 tới 59,4 tỷ đồng. Than Hà Lầm lỗ sau thuế 29,3 tỷ đồng trong quý này; lãi gộp quý IV/2025 là 20,7 tỷ (biên 4,5%) và chi phí quản lý 49,7 tỷ.

Dự phòng phải trả 109,7 tỷ đồng

Bảng cân đối của Than Hà Lầm tại 30/09/2026 có dự phòng phải trả ngắn hạn 109,7 tỷ đồng, mô tả là hệ số đào lò, cung độ vận chuyển và chi phí phải trả khác theo kế hoạch; đầu năm khoản này bằng 0. Con số bằng 8,1% tổng tài sản và 51,0% lãi gộp chín tháng.

Báo cáo lưu chuyển tiền tệ chín tháng 2025 ghi điều chỉnh dự phòng 233,98 tỷ đồng, chín tháng 2026 là 109,72 tỷ. Quý IV/2025 có lỗ trước thuế 36,5 tỷ đồng; bài viết không suy ra quan hệ giữa hai số này, và báo cáo quý IV/2026 sẽ cho thấy khoản dự phòng được xử lý ra sao.

Vay nợ, tiền và hàng tồn kho

Vay và nợ thuê tài chính của Than Hà Lầm là 271,3 tỷ đồng tại 30/09/2026, giảm 61,1% so với 697,6 tỷ đầu năm; vay dài hạn 260,9 tỷ (96,2%), vay ngắn hạn 10,4 tỷ. Nợ phải trả 962,6 tỷ đồng gấp 2,5 lần vốn chủ sở hữu 384,9 tỷ, còn vay nợ bằng 0,70 lần vốn chủ.

Hàng tồn kho giảm 52,2% xuống 278,1 tỷ đồng, trong đó thành phẩm giảm 62,0% từ 507,9 tỷ xuống 193,1 tỷ. Tiền chỉ còn 3,9 tỷ đồng, và vay nợ trừ tiền là 267,3 tỷ, bằng 105,2% vốn hoá.

Dòng tiền kinh doanh chín tháng là 500,9 tỷ đồng, so với 368,4 tỷ cùng kỳ, trong đó giảm hàng tồn kho đóng góp 303,8 tỷ. Chi mua sắm tài sản cố định 81,9 tỷ (cùng kỳ 137,6 tỷ), vay mới 680,5 tỷ và trả nợ gốc 1.106,8 tỷ, nên trả nợ ròng 426,3 tỷ đồng.

Phải thu, phải trả và quỹ

Phải thu ngắn hạn của khách hàng của Than Hà Lầm là 141,5 tỷ đồng, tăng từ 67,6 tỷ đầu năm, tương ứng 15,7 ngày doanh thu thuần bốn quý. Gần như toàn bộ nằm trong hệ TKV:

Phải trả người bán tăng 24,3% lên 265,7 tỷ đồng, trong đó 228,5 tỷ ở các nhà cung cấp ngoài TKV. Quỹ khen thưởng, phúc lợi tăng từ 60,7 tỷ lên 87,8 tỷ; phải trả người lao động 173,1 tỷ.

Giá cổ phiếu và thanh khoản

Cổ phiếu HLC của Than Hà Lầm đóng cửa 10.000 đồng ngày 10/11/2026, thấp hơn đỉnh đóng cửa 52 tuần 16.960 đồng (25/11/2025) 41,0% và cao hơn đáy đóng cửa 52 tuần 9.800 đồng (02/10/2026) 2,0%. Từ đầu năm giá giảm 24,2% trong khi VN-Index giảm 2,3%; 250 phiên gần nhất giá giảm 2,6% trong khi VN-Index tăng 6,1%.

Biến động lớn trong 52 tuần:

• Từ 17/10/2025 tới 25/11/2025 giá tăng 65,1% từ 10.270 lên 16.960 đồng.
• Từ 25/11/2025 tới 26/01/2026 giá giảm 36,7% xuống 10.730 đồng.
• Phiên 21/01/2026 giá giảm 9,8% xuống 12.650 đồng với 232.950 cổ phiếu khớp, nhiều nhất trong 52 tuần.

Phiên 20/10/2025 giá tăng 9,8% với 679.922 cổ phiếu khớp, và khối ngoại bán ròng 631.300 cổ phiếu cùng phiên. Lợi nhuận sau thuế quý III/2025 là 72,6 tỷ đồng, gấp 6,4 lần quý III/2024 (11,3 tỷ); bài viết không đưa ra nguyên nhân cho các nhịp giá này vì không có dữ kiện kiểm chứng được.

Từ tháng 02/2026 giá đi ngang trong vùng 9.800 tới 13.480 đồng, và thanh khoản cạn dần:

Tháng 10/2026 khớp trung bình bằng 0,04% số cổ phiếu ngoài TKV (khoảng 6,55 triệu).

Cổ đông và cổ tức

Cổ đông của Công ty Cổ phần Than Hà Lầm - Vinacomin theo thuyết minh vốn chủ sở hữu tại 30/09/2026:

Khối ngoại sở hữu 6,96% vốn, và tỷ lệ tối đa là 49,0%. Công ty không có cổ đông lớn nào khác ngoài TKV trong danh sách cổ đông của HODL.VN.

Cổ tức năm 2025 là 10% bằng tiền (1.000 đồng mỗi cổ phiếu, 25,4 tỷ đồng), bằng 31,0% lợi nhuận sau thuế 82,05 tỷ; ngày đăng ký cuối cùng 22/06/2026 và ngày thanh toán 22/07/2026. Giá 10.000 đồng cho tỷ suất 10,0% theo mức 1.000 đồng; kế hoạch năm 2026 là cổ tức từ 6% vốn điều lệ, tức từ 600 đồng mỗi cổ phiếu và 6,0% theo giá hiện tại.

Phần lợi nhuận còn lại 67,4 tỷ đồng sau cổ tức 2025 được Đại hội đồng cổ đông thông qua trích vào quỹ khen thưởng, phúc lợi, nên vốn chủ sở hữu giảm từ 434,0 tỷ xuống 384,9 tỷ dù chín tháng có lãi 43,7 tỷ. Quỹ đầu tư phát triển giữ ở 87,1 tỷ đồng và lợi nhuận chưa phân phối là 43,7 tỷ.

Khối ngoại và tự doanh

Khối ngoại gần như đứng ngoài Than Hà Lầm sau phiên bán lớn tháng 10/2025: sở hữu 6,96% vốn và giá trị mua bán ròng mỗi quý chỉ vài trăm triệu đồng.

Quý IV/2025 khối ngoại bán ròng 8,15 tỷ đồng (644.775 cổ phiếu), trong đó phiên 20/10/2025 là 7,76 tỷ. Từ 11/11/2025 tới phiên 10/11/2026 khối ngoại bán ròng 0,77 tỷ đồng; 90 phiên gần nhất bán ròng 0,15 tỷ. Từ khi có dữ liệu (05/03/2009) tới nay khối ngoại mua ròng 6,62 tỷ đồng.

Dữ liệu tự doanh chỉ có 11 phiên (08/06/2022 tới 24/11/2025), bán ròng 0,01 tỷ đồng; không có dữ liệu sau 24/11/2025.

So sánh cùng ngành

Công ty Cổ phần Than Hà Lầm - Vinacomin được so với sáu công ty khai thác than cùng hệ TKV có BCTC quý III/2026, vốn hoá từ 177 tới 596 tỷ đồng:

• NBC: Công ty Cổ phần Than Núi Béo - Vinacomin.
• CST: Công ty Cổ phần Than Cao Sơn - TKV.
• THT: Công ty Cổ phần Than Hà Tu - Vinacomin.
• MDC: Công ty Cổ phần Than Mông Dương - Vinacomin.
• TVD: Công ty Cổ phần Than Vàng Danh - Vinacomin.
• TD6: Công ty Cổ phần Than Đèo Nai - Cọc Sáu - TKV.

Hai công ty kinh doanh, xuất nhập khẩu than (CLM, TMB) bị loại vì không khai thác than.

P/E của Than Hà Lầm là 17,60 lần, cao nhất nhóm và gấp 2,6 lần trung vị 6,74 lần. P/B 0,66 lần cũng cao nhất nhóm, cao hơn trung vị 0,61 lần 8,9%, trong khi ROE 3,4% thấp nhất nhóm và thấp hơn trung vị 9,7%.

Nợ vay trên vốn chủ 0,70 lần thấp hơn trung vị 1,38 lần, chỉ CST (0,13) thấp hơn. Biên lãi gộp 7,2% cao hơn trung vị 5,0%; trong sáu mã so sánh chỉ NBC tăng lợi nhuận quý III so với cùng kỳ.

Định giá theo P/E và P/B

EPS bốn quý của Than Hà Lầm là 568 đồng, bằng lợi nhuận sau thuế bốn quý tới quý III/2026 (14,4 tỷ đồng) chia 25,42 triệu cổ phiếu. BVPS là 15.145 đồng, nên P/E là 17,60 lần và P/B là 0,66 lần.

Công thức:

EPS bốn quý bị kéo thấp vì gồm quý IV/2025 lỗ; EPS năm 2025 là 3.229 đồng (P/E 3,10 lần), còn nếu lợi nhuận trước thuế cả năm 2026 đúng chỉ tiêu 47,3 tỷ (khoảng 37,9 tỷ sau thuế, thuế suất 20%) thì EPS là 1.490 đồng và P/E 6,71 lần.

Với chi phí vốn cổ phần r = 12% và tăng trưởng dài hạn g = 3%, giá 10.000 đồng (P/B 0,66 lần) ứng với ROE bền vững 8,9%. ROE các năm 2024 và 2025 là 20,7% và 19,1%, còn ROE bốn quý là 3,4%.

Thang giá tham chiếu từ EPS và BVPS:

Giá hiện tại nằm giữa mức P/E theo chỉ tiêu 2026 (10.035) và P/B tứ phân vị trên của nhóm (9.552). Vay nợ trừ tiền 267,3 tỷ đồng bằng 10.518 đồng mỗi cổ phiếu, cao hơn giá cổ phiếu.

Phân tích kỹ thuật

Nến tuần của Than Hà Lầm tăng từ đáy 6.190 đồng (11/01/2023) lên đỉnh tuần 18.240 đồng (28/11/2025) rồi quay về vùng 10.000 đồng. Giá 10.000 đồng cao hơn đáy đóng cửa 52 tuần 2,0% và thấp hơn đỉnh đóng cửa 52 tuần 41,0%; 20 phiên gần nhất giá giảm 4,8%, VN-Index tăng 1,4%.

Đỉnh đóng cửa chu kỳ từ 2023 là 16.960 đồng (25/11/2025), cao hơn giá hiện tại 69,6%; đáy đóng cửa chu kỳ là 6.190 đồng (11/01/2023).

Hỗ trợ - Kháng cự

Các vùng dưới đây tính từ giá cao và giá thấp của nến tuần từ 01/2023; mỗi vùng chứa các đỉnh hoặc đáy swing (cực trị trong ±3 tuần).

Đường xu hướng tăng từ 2023 nối sáu đáy tuần 07/07/2023 (8.560), 13/10/2023 và 27/10/2023 (8.650), 26/09/2025 (9.350), 26/06/2026 (9.500) và 02/10/2026 (9.800), hiện ở 9.748 đồng, thấp hơn giá 2,5%. Giá đóng cửa tuần dưới đường này sẽ phá xu hướng tăng.

Đường xu hướng giảm nối ba đỉnh tuần 19/06/2026 (11.300), 17/07/2026 (11.400) và 18/09/2026 (11.100), hiện ở 10.977 đồng, cao hơn giá 9,8%. Giá đóng cửa tuần trên đường này sẽ phá xu hướng giảm.

Fibonacci

Fibonacci kéo theo giá đóng cửa cho nhịp giảm từ đỉnh 16.960 đồng ngày 25/11/2025 xuống đáy 9.800 đồng ngày 02/10/2026; giá 10.000 đồng mới hồi 2,8% từ đáy.

Mức 23,6% (11.490 đồng) nằm sát trên vùng kháng cự 10.950 tới 11.450; mức 61,8% (14.225 đồng) nằm dưới vùng kháng cự 14.500 tới 14.900.

Xu hướng EMA

Giá 10.000 đồng thấp hơn EMA10 tuần (10.066) 0,7%, EMA20 (10.277) 2,7%, EMA200 (10.289) 2,8%, EMA50 (10.730) 6,8% và EMA100 (10.813) 7,5%. Giá nằm dưới cả năm đường EMA tuần và cả năm đường đều dốc xuống so với 4 tuần trước.

EMA10 cắt xuống EMA20 trong tuần 03/04/2026, EMA20 cắt xuống EMA50 trong tuần 29/05/2026 và EMA50 cắt xuống EMA100 trong tuần 09/10/2026; EMA50 vẫn cao hơn EMA200 4,3%.

RSI và động lượng

RSI tuần ở 44,8 và RSI ngày ở 48,4, đều trong vùng trung tính. RSI tuần vượt 70 trong ba tuần liên tiếp 14/11, 21/11 và 28/11/2025 với đỉnh 82,1; từ 10/2024 tới nay chưa có tuần nào dưới 30, mức thấp nhất là 37,6 (tuần 16/05/2025).

Lịch sự kiện cần theo dõi

Các mốc dưới đây quyết định liệu lợi nhuận của Than Hà Lầm có giữ được trên chỉ tiêu 2026:

Kết luận

Cổ phiếu HLC của Than Hà Lầm có doanh thu quý III tăng 24,3% nhưng lãi gộp giảm 36,2% và lợi nhuận quý giảm 68,6%, vì giá vốn tăng 37,4%. Chín tháng lợi nhuận trước thuế 54,8 tỷ đồng đã vượt chỉ tiêu cả năm 47,3 tỷ, còn quý IV/2025 là quý lỗ duy nhất trong nhóm so sánh.

Bảng cân đối đã nhẹ nợ hơn (vay nợ 271,3 tỷ đồng, giảm 61,1%) nhưng dựa vào việc bán tồn kho, tiền chỉ còn 3,9 tỷ và 98,9% phải thu nằm ở một đơn vị của TKV. Giá 10.000 đồng có P/E 17,6 lần cao nhất nhóm, trong khi thanh khoản chỉ 2.605 cổ phiếu mỗi phiên tháng 10/2026.

Dự báo xu hướng

Xu hướng tuần của Than Hà Lầm là giảm nhẹ rồi đi ngang: giá nằm dưới cả năm đường EMA tuần, RSI tuần 44,8 trung tính và giá cao hơn đáy 52 tuần 2,0%. Giá đang nằm giữa vùng hỗ trợ 9.340 tới 9.800 đồng và đường xu hướng giảm 10.977 đồng.

Phía trên, giá cần đóng cửa tuần vượt đường 10.977 đồng, rồi vùng 10.950 tới 11.450 đồng và 14.500 tới 14.900 đồng để đổi xu hướng. Phía dưới là vùng 9.340 tới 9.800 đồng cùng đường xu hướng tăng 9.748 đồng, rồi vùng 8.550 tới 8.980 đồng.