Quỹ phòng hộ (hedge fund) là gì

Hedge fund là gì? Hedge fund là quỹ phòng hộ, loại quỹ huy động vốn từ nhà đầu tư lớn hoặc chuyên nghiệp rồi dùng nhiều chiến lược linh hoạt như bán khống, đòn bẩy và phái sinh để tìm lợi nhuận. Tên gọi dễ gây hiểu lầm vì quỹ phòng hộ không mặc định an toàn hơn quỹ khác.

Hedge fund là gì

Quỹ phòng hộ khác quỹ đầu tư đại chúng ở ba điểm. Thứ nhất, quỹ chỉ nhận nhà đầu tư lớn hoặc chuyên nghiệp, nên chịu ít ràng buộc về danh mục hơn. Thứ hai, quỹ được dùng đòn bẩy, bán khống và phái sinh. Thứ ba, người quản lý thường góp vốn riêng và hưởng phí thưởng theo kết quả.

Các chiến lược phổ biến gồm mua bán cùng lúc (long/short), đầu tư theo sự kiện như sáp nhập, và đầu tư theo xu hướng vĩ mô. Công cụ giảm rủi ro mà tên quỹ nhắc đến gọi là hedging.

Quỹ phòng hộ không cùng loại với quỹ mở đại chúng. Quy định áp dụng khác nhau theo từng nước, bài này không nêu điều luật.

Chiến lược mua bán cùng lúc

Chiến lược long/short mua cổ phiếu kỳ vọng tốt hơn và bán khống cổ phiếu kỳ vọng kém hơn. Ví dụ giả định, vốn quỹ là 1.000 tỷ đồng.

Vị thế ròng là 600 - 400 = 200 tỷ đồng, tức 20% vốn. Khi cả thị trường giảm 10%, quỹ chỉ lỗ 2,0% vốn. Khi nhóm mua giảm ít hơn nhóm bán khống, quỹ lãi 1,0% dù thị trường giảm. Đó là cách quỹ cố gắng tách kết quả khỏi chiều đi của thị trường.

Nếu chọn sai, bán khống có thể lỗ vượt vốn bỏ ra vì giá cổ phiếu không có trần.

Phí hedge fund là gì

Phí "2 và 20" gồm phí quản lý 2% trên tài sản và phí thưởng 20% trên lợi nhuận. Ví dụ giả định này minh hoạ ba năm, đơn vị tỷ đồng, phí quản lý tính trên giá trị đầu năm.

Năm 1: lãi gộp 150 trừ phí quản lý 20 còn 130. Phí thưởng là 20% × 130 = 26. Nhà đầu tư nhận 104, tức 10,4% thay vì 15,0%.

Năm 3: sau phí quản lý, giá trị là 1.068,7, còn thấp hơn đỉnh cũ 1.104,0. Vì vậy quỹ chưa được thu phí thưởng. Đó là tác dụng của ngưỡng đỉnh (high-water mark), giúp nhà đầu tư không phải trả thưởng hai lần cho cùng một khoản lãi.

Sau ba năm, lãi gộp cộng dồn là 1,15 × 0,90 × 1,12 - 1 = 15,92%. Lợi nhuận ròng là 6,87%. Chênh lệch gần 9,05 điểm % là chi phí phí quản lý và phí thưởng.

Rủi ro của hedge fund

Rủi ro đầu tiên là phí. Quỹ phải đạt lợi nhuận gộp đủ cao chỉ để bù phí, như ví dụ trên.

Rủi ro thứ hai là thanh khoản. Nhiều quỹ chỉ cho rút vốn theo kỳ, có thời gian khóa. Đây là rủi ro thanh khoản.

Rủi ro thứ ba là đòn bẩy. Quỹ vay để nhân vị thế, nên một cú sốc nhỏ có thể gây lỗ lớn và buộc bán tháo. Rủi ro thứ tư là thiếu minh bạch: danh mục không công bố đầy đủ như quỹ đại chúng.

Hedge fund và cổ phiếu Việt Nam

Nhà đầu tư cổ phiếu thường gặp hedge fund trong tin về dòng vốn ngoại. Một phần vốn tổ chức nước ngoài vào thị trường Việt Nam đi qua quỹ có chiến lược linh hoạt, nên dòng mua bán của họ có thể đổi hướng nhanh. Cách phân loại dòng vốn này xem ở bài đầu tư gián tiếp nước ngoài.

Ví dụ trong bài chỉ để minh hoạ cách tính, không phải khuyến nghị đầu tư.

Câu hỏi thường gặp