Mô hình vai - đầu - vai: đường cổ, mục tiêu, cách vào lệnh

Mô hình vai - đầu - vai (Head and Shoulders) xuất hiện sau một xu hướng tăng. Giá lên đỉnh thứ nhất (vai trái), lùi về một đáy, lên đỉnh cao hơn (đầu), lùi về đáy thứ hai, rồi hồi lên đỉnh thấp hơn đầu (vai phải).

Đường nối hai đáy là đường cổ (neckline). Giá đóng cửa dưới đường cổ là lúc mô hình hoàn thành.

Bài nằm trong khoá Price Action Chứng khoán của HODL.VN, chuyển từ bài Vai - Đầu - Vai trong khoá Price Action của Tô Triều. Cách vẽ đường cổ, đo mục tiêu và các điểm vào lệnh giữ nguyên. Ví dụ đổi sang cổ phiếu Việt Nam (HCM năm 2025, ABS năm 2024).

Thị trường chỉ cho mua, nên các điểm "bán" được đọc theo hướng chốt lời. Dữ liệu đến 14/10/2026.

Vai - đầu - vai là gì

Tên gọi đến từ hình dáng: nhìn như phần thân trên của người, gồm vai trái, đầu và vai phải. Tâm lý đằng sau là lực mua cạn dần:

• Vai trái: xu hướng tăng vẫn bình thường.
• Đầu: lực mua còn đủ đẩy giá lên đỉnh mới, nhưng bị bán mạnh kéo xuống tận vùng đáy cũ.
• Vai phải: lực mua không còn đủ để vượt đầu, giá hồi lên mức thấp hơn rồi quay xuống.

Hình trên là HCM:

• Vai trái: 14/8/2025, 25.010 đồng.
• Đầu: 5/9, 25.780.
• Vai phải: 8/10, 24.120.
• Hai đáy: 21.880 (25/8) và 21.920 (22/9), gần bằng nhau, nên đường cổ nằm ngang quanh 21.900.

Ngày 20/10, giá mở cửa 22.430 rồi đóng cửa 20.900, giảm gần 7% (sát biên độ sàn của HOSE) và nằm hẳn dưới đường cổ.

Đường cổ không phải lúc nào cũng nằm ngang. Nối hai đáy có thể ra đường dốc lên hoặc dốc xuống, và cách vào lệnh khác nhau theo ba hướng này (phần sau).

Công thức mục tiêu

Mục tiêu chốt lời bằng chiều cao từ đầu xuống đường cổ, tính từ đường cổ đi xuống:

H = Giá đỉnh của đầu − Giá đường cổ (đo tại vị trí của đầu)

Mục tiêu = Giá đường cổ tại điểm phá − H

Ở HCM:

• H = 25.780 − 21.896 = 3.884 đồng.
• Đường cổ ở ngày phá là 21.964, nên mục tiêu = 21.964 − 3.884 = 18.080 đồng.
• Giá chạm vùng mục tiêu ngày 5/1/2026, 53 phiên sau điểm phá (vòng tròn cam trên hình).

Bài đo đầu ở mức cao nhất của bóng nến và đường cổ qua đáy thấp nhất của hai đáy, vì phần backtest bên dưới đo đúng như vậy.