Lợi nhuận giữ lại là gì: công thức và ví dụ

Lợi nhuận giữ lại là gì? Đó là phần lợi nhuận sau thuế doanh nghiệp không chia cho cổ đông mà giữ lại để tái đầu tư, trả nợ hoặc làm đệm tài chính, cộng dồn qua các năm trong vốn chủ sở hữu.

Điểm chính

Lợi nhuận giữ lại cuối kỳ = lợi nhuận giữ lại đầu kỳ + lợi nhuận sau thuế − cổ tức − các khoản trích quỹ.
Trên bảng cân đối kế toán, nó nằm ở dòng lợi nhuận sau thuế chưa phân phối và các quỹ trích từ lợi nhuận.
Giữ lại nhiều là tốt khi doanh nghiệp tái đầu tư với ROE cao. Nếu không, tiền nằm yên làm ROE giảm.

Công thức lợi nhuận giữ lại

\text{LNGL}_{\text{cuối}} = \text{LNGL}_{\text{đầu}} + \text{LNST} - \text{Cổ tức} - \text{Trích quỹ}

Trong đó: LNGL là lợi nhuận sau thuế chưa phân phối, LNST là lợi nhuận sau thuế trong kỳ.

Tỷ lệ giữ lại cho biết doanh nghiệp giữ bao nhiêu phần lợi nhuận của kỳ:

b = 1 - \dfrac{\text{Cổ tức}}{\text{LNST}}

Trong đó: b là tỷ lệ giữ lại.

Số đầu kỳ, cuối kỳ lấy từ bảng cân đối kế toán. Lợi nhuận sau thuế lấy từ báo cáo kết quả kinh doanh. Cổ tức tiền mặt đã trả lấy từ báo cáo lưu chuyển tiền tệ. Doanh nghiệp còn có thể trích quỹ khen thưởng, phúc lợi hoặc quỹ đầu tư phát triển từ lợi nhuận.

Ví dụ cổ phiếu BMP

Cổ phiếu BMP có bảng cân đối kế toán hợp nhất ngày 30/06/2026, dữ liệu đến phiên 09/10/2026. Vốn chủ sở hữu 2.852,0 tỷ đồng gồm các phần sau.

Thành phần vốn chủ	Tỷ đồng	Tỷ trọng
Vốn góp của chủ sở hữu	818,6	28,7%
Quỹ đầu tư và phát triển	1.157,3	40,6%
Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối	829,5	29,1%
Các khoản khác	46,6	1,6%

Lợi nhuận giữ lại theo nghĩa rộng gồm quỹ đầu tư phát triển và lợi nhuận chưa phân phối, tổng 1.986,8 tỷ đồng, bằng 69,7% vốn chủ. Phần lớn vốn của BMP đến từ lợi nhuận tích luỹ, không phải từ vốn góp.

Biến động nửa đầu năm 2026 của dòng lợi nhuận chưa phân phối:

Bước	Tỷ đồng
Lợi nhuận chưa phân phối 31/12/2025	855,0
Cộng lợi nhuận sau thuế của cổ đông công ty mẹ Q1 và Q2/2026	671,1
Trừ cổ tức tiền mặt đã trả	684,4
Số tính được	841,8
Số thực tế 30/06/2026	829,5
Chênh lệch	-12,3

Chênh lệch 12,3 tỷ đồng đến từ trích quỹ và các khoản điều chỉnh khác. Số liệu làm tròn nên tổng có thể lệch 0,1.

Về cả năm 2025, lợi nhuận của cổ đông công ty mẹ là 1.228,7 tỷ đồng, cổ tức tiền mặt đã trả là 1.043,7 tỷ đồng. Tỷ lệ chi trả là 84,9%, nên tỷ lệ giữ lại chỉ 15,1%. Cộng năm 2021 đến 2025, doanh nghiệp trả 3.730,4 tỷ đồng trên lợi nhuận 4.169,1 tỷ đồng, tức chi trả 89,5%.

Đọc lợi nhuận giữ lại thế nào

Giữ lại ít không có nghĩa doanh nghiệp yếu. BMP chia phần lớn lợi nhuận vì có ít nhu cầu vốn: chi mua sắm tài sản cố định năm 2025 chỉ 125,9 tỷ đồng. Doanh nghiệp tăng trưởng nhanh thường giữ lại nhiều để đầu tư mở rộng.

Câu hỏi đúng là phần giữ lại được dùng ra sao. Mỗi đồng giữ lại nên tạo thêm lợi nhuận ít nhất bằng chi phí vốn. Nếu ROE thấp hơn kỳ vọng của cổ đông, chia cổ tức sẽ có lợi hơn.

Giới hạn của lợi nhuận giữ lại

Thứ nhất, lợi nhuận giữ lại là số kế toán, không phải tiền mặt. Nó đã được chuyển thành hàng tồn kho, tài sản cố định hoặc khoản phải thu. Doanh nghiệp có lợi nhuận giữ lại lớn vẫn có thể thiếu tiền.

Thứ hai, tỷ lệ chi trả tính từ cổ tức đã trả trong năm có độ trễ. Khoản trả năm nay thường là cổ tức của lợi nhuận năm trước, nên tỷ lệ một năm riêng lẻ có thể lệch.

Thứ ba, doanh nghiệp lỗ lũy kế có lợi nhuận giữ lại âm. Khi đó vốn góp bị ăn dần.

Hỏi đáp: lợi nhuận giữ lại là gì

Lợi nhuận giữ lại có phải tiền mặt không?

Không. Đó là phần giá trị đã được doanh nghiệp đưa vào tài sản, có thể dưới dạng tiền, hàng tồn kho hay máy móc.

Cổ phiếu thưởng có làm giảm lợi nhuận giữ lại không?

Có. Phát hành cổ phiếu thưởng chuyển lợi nhuận chưa phân phối hoặc quỹ vào vốn góp. Tổng vốn chủ không đổi.

Lợi nhuận giữ lại có liên quan gì đến cổ tức?

Hai phần chia nhau lợi nhuận sau thuế. Chia nhiều cổ tức thì giữ lại ít, và ngược lại.

Bài liên quan

Vì sao doanh nghiệp chọn chia hay giữ lợi nhuận được bàn trong tại sao công ty chọn trả cổ tức. Cách tính khoản chia xem ở cổ tức tiền mặt và cổ phiếu và cổ tức là gì. Ví dụ trên chỉ để minh hoạ cách tính, không phải khuyến nghị đầu tư.

Lợi nhuận giữ lại là gì