Báo cáo bền vững là gì

Triều Tô5 phút đọc
Nội dung bài6 phần
  1. Báo cáo bền vững là gì
  2. Nội dung báo cáo bền vững
  3. Ví dụ cường độ phát thải
  4. Cách đọc báo cáo bền vững
  5. Giới hạn báo cáo bền vững
  6. Câu hỏi thường gặp

Báo cáo bền vững là gì? Đó là tài liệu doanh nghiệp công bố về cách hoạt động kinh doanh tác động đến môi trường, xã hội và quản trị, cùng các mục tiêu, số đo và kết quả. Nó là sản phẩm đầu ra của việc áp dụng ESG trong doanh nghiệp.

Điểm chính

  • Báo cáo bền vững bổ sung cho báo cáo tài chính: tài chính nói về kết quả kinh doanh, báo cáo bền vững nói về tác động và rủi ro phi tài chính.
  • Giá trị của báo cáo nằm ở số liệu đo được, phạm vi rõ và kỳ so sánh, không nằm ở số trang hay hình ảnh.
  • Chuẩn phổ biến gồm GRI và bộ chuẩn của ISSB; mức độ bắt buộc ở Việt Nam cần xem văn bản hiện hành.

Báo cáo bền vững là gì

Báo cáo tài chính trả lời doanh nghiệp lãi hay lỗ. Báo cáo bền vững trả lời một nhóm câu hỏi khác: hoạt động kinh doanh dùng bao nhiêu năng lượng và nước, thải bao nhiêu, đối xử với người lao động thế nào, quản trị rủi ro ra sao. Một số doanh nghiệp gọi tài liệu này là báo cáo phát triển bền vững hoặc báo cáo ESG.

Minh họa Báo cáo bền vững: cảnh hội trường và quầy cổ đông

Ở Việt Nam, công ty đại chúng công bố thông tin theo Thông tư 96/2020/TT-BTC, trong báo cáo thường niên có phần về tác động môi trường và xã hội. Một số doanh nghiệp công bố thêm báo cáo bền vững riêng. Phạm vi bắt buộc và hạn nộp cụ thể cần xem văn bản đang hiệu lực.

Nội dung báo cáo bền vững

Khung phổ biến chia theo ba trụ cột của ESG.

  • Môi trường: tiêu thụ năng lượng, nước, chất thải, phát thải khí nhà kính.
  • Xã hội: an toàn lao động, đào tạo, đa dạng, quan hệ cộng đồng, chuỗi cung ứng.
  • Quản trị: cơ cấu hội đồng quản trị, đạo đức kinh doanh, quản trị rủi ro.

Điểm khởi đầu của báo cáo là phân tích tính trọng yếu. Doanh nghiệp xác định vấn đề nào ảnh hưởng đáng kể đến mình và đến các bên liên quan, rồi báo cáo tập trung vào đó. Một công ty thép có vấn đề phát thải lớn hơn một công ty phần mềm. Ngược lại công ty phần mềm có thể cần chú trọng bảo mật dữ liệu và nhân tài.

Hai khung chuẩn thường gặp là Global Reporting Initiative (GRI), chú trọng tác động của doanh nghiệp ra bên ngoài, và các chuẩn do International Sustainability Standards Board (ISSB) ban hành, chú trọng khía cạnh ảnh hưởng đến giá trị doanh nghiệp. Chọn chuẩn nào, doanh nghiệp nên nêu rõ trong báo cáo.

Ví dụ cường độ phát thải

Giả sử một công ty sản xuất công bố phát thải và doanh thu hai năm liên tiếp. Số liệu là giả định minh hoạ.

Minh họa Báo cáo bền vững: cảnh hội trường và quầy cổ đông

Chỉ tiêu

Năm 1

Năm 2

Phát thải (tấn CO2 quy đổi)

12.000

11.400

Doanh thu (tỷ đồng)

800

950

Cường độ phát thải (tấn trên tỷ đồng doanh thu)

15,0

12,0

Cường độ phát thải bằng phát thải chia doanh thu:

Cường độ phát thải=Tổng phát thảiDoanh thu\text{Cường độ phát thải} = \dfrac{\text{Tổng phát thải}}{\text{Doanh thu}}

Năm 2, tổng phát thải giảm 600 tấn, tức giảm 5,00%. Cường độ giảm từ 15,0 xuống 12,0, tức giảm 20,00%. Hai con số cùng đúng nhưng kể hai câu chuyện khác nhau: một phần mức giảm cường độ đến từ doanh thu tăng, không phải chỉ do thải ít đi. Báo cáo tốt trình bày cả hai.

Cách đọc báo cáo bền vững

Hãy xem bốn điều.

Thứ nhất, số liệu có kỳ so sánh nhiều năm và cùng phạm vi không. Thứ hai, mục tiêu có thời hạn và chỉ tiêu cụ thể không, hay chỉ là cam kết chung. Thứ ba, báo cáo có được bên độc lập bảo đảm hay soát xét không. Thứ tư, báo cáo có nêu cả điểm chưa đạt không, vì báo cáo chỉ toàn tin tốt thường khó tin.

Với nhà đầu tư cổ phiếu Việt Nam, báo cáo bền vững hữu ích ở ngành chịu nhiều rủi ro môi trường hoặc phụ thuộc xuất khẩu sang thị trường có yêu cầu ESG, như thép, dệt may, thủy sản. Các điều kiện về nguồn vốn xanh, như trái phiếu xanh, cũng đòi hỏi báo cáo minh bạch.

Giới hạn báo cáo bền vững

Thứ nhất, chuẩn chưa thống nhất hoàn toàn nên so sánh giữa các công ty khó. Hai công ty cùng ngành có thể đo phát thải với phạm vi khác nhau.

Minh họa Báo cáo bền vững: cảnh hội trường và quầy cổ đông

Thứ hai, một phần số liệu là ước tính, nhất là phát thải gián tiếp trong chuỗi cung ứng.

Thứ ba, báo cáo do doanh nghiệp tự lập, nên có rủi ro trình bày thiên về mặt tốt. Hiện tượng này gọi là greenwashing.

Nội dung chỉ để tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư.

Câu hỏi thường gặp

Báo cáo bền vững có thay thế báo cáo tài chính không?

Không. Hai loại báo cáo trả lời hai nhóm câu hỏi khác nhau và bổ sung cho nhau. Báo cáo tài chính có chuẩn mực kế toán và kiểm toán chặt chẽ hơn.

Báo cáo bền vững có cần kiểm toán không?

Không phải lúc nào cũng cần. Nhiều doanh nghiệp tự nguyện thuê bên độc lập bảo đảm một phần số liệu. Yêu cầu bắt buộc phụ thuộc quy định đang hiệu lực.

Doanh nghiệp nhỏ có phải lập báo cáo bền vững không?

Phụ thuộc loại hình và quy định áp dụng. Với doanh nghiệp không thuộc diện bắt buộc, báo cáo vẫn có thể là công cụ để tiếp cận khách hàng và nguồn vốn quan tâm đến ESG.

Học tiếp: ESG là gì, tăng trưởng bền vững, greenwashing.

Duyệt bởi Ban biên tập HODL.VN · Cập nhật 29/10/2026

Ứng dụng HODL

Tải app HODL

Bảng giá, cảnh báo giá và bài phân tích ngay trên điện thoại.

Watchlist

Đang tải…