ROA là gì: lợi nhuận trên tổng tài sản

ROA là gì? Đó là tỷ lệ giữa lợi nhuận sau thuế và tổng tài sản bình quân, cho biết mỗi đồng tài sản tạo ra bao nhiêu đồng lợi nhuận trong một năm.

Công thức tính ROA là gì

Trong đó: LNST 4Q là lợi nhuận sau thuế bốn quý gần nhất, TTS bq là tổng tài sản bình quân.

Lợi nhuận lấy dòng "Lợi nhuận sau thuế" trên báo cáo kết quả kinh doanh hợp nhất, cộng bốn quý gần nhất. Tổng tài sản lấy trên bảng cân đối kế toán, bình quân của cuối kỳ này và cùng kỳ năm trước. Dùng bình quân vì lợi nhuận phát sinh suốt năm, trong khi tài sản có thể tăng mạnh vào cuối kỳ.

Ví dụ ROA của cổ phiếu HPG

Cổ phiếu HPG có báo cáo hợp nhất kỳ Q2/2026, dữ liệu đến phiên 09/10/2026.

Tách ROA thành hai phần: doanh thu thuần bốn quý là 190.643,7 tỷ đồng. Biên lợi nhuận ròng là 23.381,0 / 190.643,7 = 12,26%. Vòng quay tài sản là 190.643,7 / 260.577,2 = 0,73 lần. Nhân hai số ra 8,97%.

Đọc ROA là gì: theo ngành

ROA cao nghĩa là doanh nghiệp tạo nhiều lợi nhuận trên cùng lượng tài sản. Nó đến từ biên lợi nhuận cao, vòng quay nhanh, hoặc cả hai. Hai nguồn này cho thấy mô hình kinh doanh khác nhau, nên cần tách như trên.

ROA phụ thuộc rất nhiều vào ngành. Doanh nghiệp sản xuất nặng như HPG có tài sản cố định lớn. Ngân hàng thì tài sản chủ yếu là khoản cho vay được tài trợ bằng tiền gửi. Cổ phiếu VCB có lợi nhuận sau thuế bốn quý gần nhất 41.671,9 tỷ đồng trên tổng tài sản bình quân 2.437.538,6 tỷ đồng, cho ROA 1,71%. Con số chỉ bằng khoảng một phần năm của HPG, nhưng không có nghĩa ngân hàng kém hiệu quả hơn.

Giới hạn của ROA

Thứ nhất, tài sản ghi theo giá gốc. Doanh nghiệp có đất mua từ lâu sẽ có tổng tài sản thấp so với giá trị thực, làm ROA đẹp hơn thực tế.

Thứ hai, lợi nhuận bốn quý chưa phản ánh chu kỳ. Với HPG, ROA cả năm 2025 chỉ là 6,43% (lợi nhuận 15.514,9 tỷ đồng trên tài sản bình quân 241.194,5 tỷ đồng), thấp hơn nhiều so với 8,97% của bốn quý gần nhất.

Thứ ba, ROA bỏ qua cơ cấu nợ. Hai doanh nghiệp cùng ROA có thể rủi ro rất khác nếu một bên vay nhiều hơn.

Hỏi đáp: ROA là gì

ROA khác ROE thế nào?

ROA chia lợi nhuận cho tổng tài sản. ROE chia cho vốn chủ sở hữu, nên chịu ảnh hưởng của nợ vay. Cùng ROA, doanh nghiệp vay nhiều có ROE cao hơn.

ROA bao nhiêu là tốt?

Không có mức chung. So với mức bình quân của ngành và với lịch sử chính doanh nghiệp.

Dùng lợi nhuận sau thuế nào?

Cách đơn giản là dùng lợi nhuận sau thuế hợp nhất, vì tổng tài sản cũng là số hợp nhất.

Bài liên quan

ROA thường được đọc cùng ROE và P/B, xem khung định giá ở 12 mô hình định giá chứng khoán. Cấu trúc các báo cáo nằm trong cấu trúc báo cáo tài chính, còn các dòng số liệu được giải thích tại 162 thuật ngữ báo cáo tài chính. Ví dụ trên chỉ để minh hoạ cách tính, không phải khuyến nghị đầu tư.