NFT cho tác phẩm sáng tạo: quyền tác giả và rủi ro pháp lý
Nội dung bài5 phần
Đưa tác phẩm sáng tạo lên NFT thì bản quyền được pháp lý Việt Nam bảo vệ ra sao? Câu trả lời ngắn: quyền tác giả có từ lúc bạn sáng tạo, không phải từ lúc bạn đúc NFT. Bài này dành cho họa sĩ, nhiếp ảnh gia, nhạc sĩ và người làm nội dung số. Quy định tính đến 02/10/2026.
Quyền tác giả phát sinh khi tác phẩm được sáng tạo, dù đã đăng ký hay chưa.
Đúc NFT không tạo ra quyền tác giả, bán NFT cũng không tự chuyển quyền tác giả.
Hợp đồng chuyển nhượng quyền tác giả phải lập thành văn bản.
Tác phẩm có dùng trí tuệ nhân tạo sẽ có quy định riêng của Chính phủ.
Quyền tác giả phát sinh từ khi nào
Luật Sở hữu trí tuệ số 50/2005/QH11 là văn bản gốc về quyền tác giả. Luật đã được sửa đổi nhiều lần, gần nhất bởi Luật 131/2025/QH15 có hiệu lực từ 01/04/2026.
Khoản 1 Điều 6 của luật quy định quyền tác giả phát sinh kể từ khi tác phẩm được sáng tạo. Tác phẩm phải được thể hiện dưới một hình thức vật chất nhất định. Luật không phân biệt nội dung, chất lượng hay phương tiện. Tác phẩm đã công bố hay chưa, đã đăng ký hay chưa cũng không ảnh hưởng.
Hệ quả cho người làm NFT khá rõ. Bức tranh số bạn vẽ xong đã có quyền tác giả. Việc đúc NFT chỉ tạo một bản ghi trên chuỗi khối, gắn với tác phẩm đó. Bản ghi này có thể làm bằng chứng về thời điểm và ví phát hành. Nó không thay thế quyền mà luật đã trao cho bạn.
Đăng ký quyền tác giả vẫn có ích. Giấy chứng nhận giúp bạn chứng minh nhanh hơn khi có tranh chấp. Nhưng thiếu giấy chứng nhận không làm bạn mất quyền.
NFT tác phẩm sáng tạo: bản quyền

Điều 20 Luật Sở hữu trí tuệ liệt kê các quyền tài sản của tác giả. Trong đó có quyền sao chép tác phẩm và quyền phân phối bản gốc, bản sao. Có cả quyền truyền đạt tác phẩm đến công chúng qua mạng thông tin điện tử. Theo khoản 2 cùng điều, chỉ tác giả hoặc chủ sở hữu quyền tác giả được thực hiện hay cho phép người khác thực hiện các quyền này.
Nói gọn, bán NFT khác chuyển quyền tác giả. Người mua NFT không đương nhiên được in tranh của bạn ra bán. Họ cũng không đương nhiên được đưa tác phẩm lên mạng để kiếm tiền. Khoản 3 Điều 20 yêu cầu người khai thác các quyền này phải xin phép. Họ còn phải trả nhuận bút, thù lao cho chủ sở hữu quyền tác giả.
Muốn chuyển hẳn quyền tác giả, hai bên cần một hợp đồng. Khoản 1 Điều 46 yêu cầu hợp đồng chuyển nhượng quyền tác giả phải lập thành văn bản. Hợp đồng phải có tên, địa chỉ hai bên, căn cứ chuyển nhượng, giá và phương thức thanh toán. Quyền, nghĩa vụ các bên và trách nhiệm khi vi phạm cũng phải ghi rõ.
Việc | Bán NFT | Chuyển nhượng quyền tác giả |
|---|---|---|
Người mua nhận gì | Token gắn với tác phẩm | Quyền tài sản đã thỏa thuận |
Hình thức | Giao dịch trên chuỗi khối | Hợp đồng lập thành văn bản |
Quyền sao chép, phân phối | Vẫn thuộc tác giả nếu không thỏa thuận | Chuyển theo hợp đồng |
NFT, bản quyền: pháp lý Việt Nam
Luật Công nghiệp công nghệ số 71/2025/QH15 có hiệu lực từ 01/01/2026. Điều 46 định nghĩa tài sản số là tài sản theo Bộ luật Dân sự, ở dạng dữ liệu số. Điều 47 chia tài sản số thành tài sản ảo, tài sản mã hóa và tài sản số khác. Luật không nhắc tới NFT.
Nghị quyết 05/2025/NQ-CP mở thí điểm thị trường tài sản mã hóa từ 09/09/2025. Nghị quyết cũng không có quy định riêng cho NFT. Nếu một NFT bị xếp vào nhóm tài sản mã hóa, việc phát hành sẽ phải theo nghị quyết. Khi đó, khoản 1 Điều 6 chỉ cho chào bán, phát hành tới nhà đầu tư nước ngoài. Việc phát hành còn phải đi qua nền tảng của tổ chức được Bộ Tài chính cấp phép.
Đến 02/10/2026, chưa có văn bản phân loại NFT. Người sáng tạo vì vậy đứng giữa hai lớp luật. Lớp quyền tác giả đã rõ và đang bảo vệ tác phẩm. Lớp tài sản số vẫn chờ hướng dẫn. Đừng tin lời quảng cáo kiểu "NFT đã được luật công nhận" khi không kèm số hiệu văn bản.
Tác phẩm có dùng trí tuệ nhân tạo
Nhiều NFT ngày nay được làm một phần bằng công cụ trí tuệ nhân tạo. Luật 131/2025/QH15 bổ sung khoản 5 vào Điều 6 Luật Sở hữu trí tuệ. Khoản này giao Chính phủ quy định việc phát sinh, xác lập quyền khi đối tượng được tạo ra có sử dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo.
Nói cách khác, tác phẩm có yếu tố trí tuệ nhân tạo sẽ có hướng dẫn riêng. Trong lúc chờ, người sáng tạo nên lưu lại quá trình làm việc. Bản phác thảo, tệp nhiều lớp, lời nhắc đã dùng và các lần chỉnh sửa đều là bằng chứng về phần đóng góp của con người.
Người sáng tạo chuẩn bị gì

Từ tác phẩm đến NFT, người sáng tạo nên đi qua bốn bước. Bước 1 là giữ bằng chứng sáng tạo. Hãy lưu tệp gốc, bản nháp và ngày tạo. Nếu tác phẩm quan trọng, cân nhắc đăng ký quyền tác giả.
Bước 2 là đúc NFT kèm điều khoản rõ ràng. Hãy viết người mua được làm gì: chỉ trưng bày cá nhân, hay được dùng thương mại ở mức nào. Điều khoản mơ hồ là nguồn tranh chấp phổ biến.
Bước 3 là bán NFT trên kênh hợp pháp. Kiểm tra xem nền tảng có thuộc diện phải cấp phép hay không. Bài đầu tư chứng khoán quốc tế lừa đảo mô tả những dấu hiệu chung của nền tảng không đáng tin.
Bước 4 chỉ cần khi bạn muốn chuyển hẳn quyền. Lúc đó, hãy chuyển quyền bằng hợp đồng văn bản theo Điều 46, đừng dựa vào giao dịch trên chuỗi khối.
Nếu bạn muốn đầu tư, hãy đọc 11 ưu điểm và nhược điểm của thị trường chứng khoán để so sánh với một thị trường đã có luật chơi đầy đủ.
Nội dung để tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư.
Duyệt bởi Ban biên tập HODL.VN · Cập nhật 15/11/2026
Mời bạn bè
Kiếm tiền cùng HODL
Bạn bè nhận 1 tháng Beginner miễn phí. Bạn nhận 1 tháng beginner miễn phí. Và hoa hồng trọn đời tới 369k/người mời được