Mô hình chiết khấu cổ tức DDM là gì

Triều Tô5 phút đọc
Nội dung bài8 phần
  1. DDM là gì và logic nền
  2. Mô hình Gordon và công thức
  3. Ví dụ DDM là gì (giả định)
  4. Mô hình nhiều giai đoạn
  5. Giới hạn của DDM
  6. DDM là gì: vì sao cần biết
  7. Câu hỏi thường gặp
  8. Học tiếp

DDM là gì? DDM viết tắt của Dividend Discount Model, tức mô hình chiết khấu cổ tức. Mô hình cho rằng giá trị một cổ phiếu bằng tổng giá trị hiện tại của mọi khoản cổ tức doanh nghiệp sẽ trả trong tương lai.

Điểm chính

  • DDM định giá cổ phiếu bằng cổ tức kỳ vọng chiết khấu về hiện tại. Dạng đơn giản nhất là mô hình Gordon: giá bằng cổ tức năm tới chia (r trừ g).
  • Mô hình chỉ ổn định khi chi phí vốn r lớn hơn tốc độ tăng cổ tức g. Hiệu r trừ g càng nhỏ, giá càng nhạy.
  • DDM hợp doanh nghiệp trả cổ tức đều. Doanh nghiệp không trả hoặc trả thất thường cần phương pháp khác.

DDM là gì và logic nền

Cổ phiếu là quyền nhận phần lợi nhuận của doanh nghiệp. Với cổ đông nắm lâu dài, dòng tiền nhận được trực tiếp là cổ tức. Một đồng cổ tức nhận sau năm năm đáng giá ít hơn một đồng nhận hôm nay, nên phải chiết khấu theo chi phí vốn chủ sở hữu.

Minh họa Mô hình chiết khấu cổ tức DDM: cảnh văn phòng phân tích tài chính
P0=∑t=1∞Dt(1+r)tP_0 = \sum_{t=1}^{\infty} \frac{D_t}{(1+r)^t}

Trong đó P₀ là giá trị hôm nay, Dₜ là cổ tức năm thứ t, r là chi phí vốn chủ sở hữu.

DDM là gốc của nhiều mô hình định giá khác. DCF cũng chiết khấu dòng tiền, chỉ khác ở chỗ dùng dòng tiền tự do thay cho cổ tức.

Mô hình Gordon và công thức

Chuỗi cổ tức vô hạn khó tính. Khi giả định cổ tức tăng đều g mỗi năm mãi mãi, công thức rút gọn thành mô hình Gordon.

P0=D1r−gP_0 = \frac{D_1}{r - g}

Trong đó D₁ là cổ tức dự kiến năm tới, bằng D₀ nhân (1 + g). Điều kiện bắt buộc là r lớn hơn g. Nếu g tiến sát r, mẫu số gần bằng 0 và giá trị vô lý.

Tốc độ tăng g không nên lấy tuỳ ý. Một cách tham chiếu là g bằng ROE nhân với tỷ lệ giữ lại lợi nhuận, như trong tăng trưởng bền vững. Doanh nghiệp không thể tăng cổ tức nhanh hơn mức tái đầu tư cho phép trong dài hạn.

Ví dụ DDM là gì (giả định)

Các số dưới đây là giả định minh hoạ, không phải số liệu doanh nghiệp thật. Một cổ phiếu vừa trả cổ tức 2.000 đồng mỗi cổ phiếu. Cổ tức dự kiến tăng 5% mỗi năm, chi phí vốn chủ sở hữu là 11%.

Minh họa Mô hình chiết khấu cổ tức DDM: cảnh văn phòng phân tích tài chính

Mục

Giả định

Cổ tức vừa trả D₀

2.000 đồng

Tốc độ tăng g

5%

Chi phí vốn r

11%

D₁ = 2.000 × 1,05

2.100 đồng

P₀ = 2.100 / (0,11 - 0,05)

35.000 đồng

Giá trị theo mô hình là 35.000 đồng mỗi cổ phiếu. Lợi suất cổ tức tại giá này là 2.000 / 35.000 = 5,7%.

Thay giả định thì kết quả đổi rất nhanh. Nếu r tăng lên 12%, P₀ là 2.100 / 0,07 = 30.000 đồng, giảm 14,3%. Nếu g tăng lên 6% còn r giữ 11%, D₁ là 2.120 đồng và P₀ là 2.120 / 0,05 = 42.400 đồng, tăng 21,1%. Chỉ một điểm % thay đổi đã làm giá trị lệch hơn một phần năm.

Mô hình nhiều giai đoạn

Doanh nghiệp trẻ thường tăng cổ tức nhanh vài năm đầu, sau đó chậm lại. Mô hình hai giai đoạn xử lý việc này. Giai đoạn đầu tính từng năm cổ tức, giai đoạn sau dùng mô hình Gordon với g thấp hơn để ra giá trị cuối kỳ, rồi chiết khấu tất cả về hiện tại.

Giá trị cuối kỳ thường chiếm phần lớn tổng giá trị. Vì vậy g dài hạn phải gần tốc độ tăng của nền kinh tế, không thể cao mãi. Cần kiểm tỷ trọng giá trị cuối kỳ trong kết quả trước khi tin con số.

Giới hạn của DDM

Thứ nhất, không áp dụng cho doanh nghiệp không trả cổ tức. Doanh nghiệp giữ lại toàn bộ lợi nhuận để đầu tư vẫn có giá trị, nhưng DDM cho kết quả bằng không hoặc vô nghĩa.

Thứ hai, ở Việt Nam cổ tức thường gồm cả cổ phiếu thưởng. Phần này không phải dòng tiền, nên phải quy đổi cẩn thận. Xem cổ tức bằng cổ phiếu và cổ tức bằng tiền.

Thứ ba, chính sách cổ tức có thể đổi theo kế hoạch đầu tư. Dự phóng g và tỷ lệ chi trả xa là suy đoán. Xem tỷ lệ chi trả cổ tức trong nhiều năm trước khi giả định.

Thứ tư, kết quả phụ thuộc r. Chi phí vốn không quan sát được trực tiếp, nên mọi ước lượng đều có sai số.

DDM là gì: vì sao cần biết

DDM cho thấy hai điều kiện quyết định giá cổ phiếu cổ tức: chi phí vốn và tốc độ tăng. Nhà đầu tư thấy lợi suất cổ tức cao nên cẩn thận. Lợi suất cao có thể báo hiệu thị trường nghi ngờ cổ tức không duy trì được.

Minh họa Mô hình chiết khấu cổ tức DDM: cảnh văn phòng phân tích tài chính

Ví dụ trong bài chỉ để minh hoạ cách tính, không phải khuyến nghị đầu tư.

Câu hỏi thường gặp

Mô hình Gordon khác DDM thế nào?

Mô hình Gordon là trường hợp đặc biệt của DDM, giả định cổ tức tăng đều mãi mãi. DDM tổng quát cho phép cổ tức thay đổi tuỳ giai đoạn.

Vì sao r phải lớn hơn g?

Nếu g lớn hơn hoặc bằng r, tổng cổ tức chiết khấu không hội tụ, giá trị trở nên vô hạn hoặc âm. Điều đó không có nghĩa trong thực tế.

DDM có dùng cho ngân hàng không?

Dùng được khi ngân hàng trả cổ tức tiền mặt đều. Với ngân hàng ít trả tiền mặt, mô hình thu nhập thặng dư thường phù hợp hơn.

Lấy chi phí vốn r ở đâu?

Thường ước lượng bằng mô hình CAPM từ lãi suất phi rủi ro, hệ số beta và phần bù rủi ro thị trường. Mỗi cách ước lượng cho một kết quả khác nhau.

Học tiếp

Xem tiếp tỷ lệ chi trả cổ tức là gì, chi phí vốn chủ sở hữu là gì, DCF là gì và tăng trưởng bền vững là gì.

DDM

Duyệt bởi Ban biên tập HODL.VN · Cập nhật 29/10/2026

Black Friday · đến hết 29/11

Gói năm Loyalty giảm 50%

Beginner giảm 30%. Cả hai được tặng thêm 1 tháng dùng khi mua gói năm trên web.

Watchlist

Đang tải…