Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) là gì

IMF là gì? Đó là International Monetary Fund (Quỹ Tiền tệ Quốc tế), tổ chức tài chính quốc tế của các chính phủ, có trụ sở tại Washington, được lập theo thoả thuận tại hội nghị Bretton Woods năm 1944. IMF theo dõi sức khoẻ kinh tế các nước thành viên, cho vay các nước gặp khó khăn cán cân thanh toán và hỗ trợ kỹ thuật cho các cơ quan kinh tế.

IMF là gì

IMF ra đời từ ý tưởng của hội nghị Bretton Woods năm 1944: cần một thiết chế chung giúp các nước giữ ổn định tỷ giá và có nơi vay tạm thời khi thiếu ngoại tệ. Thoả thuận có hiệu lực cuối năm 1945, và quỹ bắt đầu hoạt động vài năm sau đó.

Khi hệ thống tỷ giá cố định chấm dứt vào đầu thập niên 1970, IMF không biến mất mà chuyển trọng tâm sang giám sát chính sách kinh tế, hỗ trợ các nước thoát khủng hoảng và duy trì ổn định tài chính toàn cầu.

Ba chức năng chính của IMF

Chức năng thứ nhất là giám sát: IMF định kỳ đánh giá chính sách kinh tế của từng nước và công bố các báo cáo triển vọng kinh tế thế giới.

Chức năng thứ hai là cho vay: nước thành viên gặp khó khăn cán cân thanh toán có thể vay, thường kèm điều kiện cải cách kinh tế như điều chỉnh chi tiêu hoặc chính sách tiền tệ. Điều kiện này gây tranh luận, và nhiều nhà phê bình cho rằng yêu cầu thắt chặt có thể làm khủng hoảng thêm nặng. Ví dụ điển hình là các chương trình hỗ trợ trong khủng hoảng tài chính châu Á 1997.

Chức năng thứ ba là hỗ trợ kỹ thuật: đào tạo cán bộ và tư vấn xây dựng thống kê, thuế, quản lý ngân hàng trung ương.

Hạn ngạch và quyền rút vốn IMF

Mỗi nước thành viên đóng góp một phần vốn gọi là hạn ngạch (quota), quyết định ba thứ: mức đóng góp, quyền biểu quyết và hạn mức vay. Nước có nền kinh tế lớn thường có hạn ngạch lớn hơn, nên có tiếng nói lớn hơn trong các quyết định của IMF.

IMF còn phát hành tài sản dự trữ quốc tế gọi là quyền rút vốn đặc biệt (Special Drawing Rights, SDR), do IMF tạo ra từ năm 1969 để bổ sung cho dự trữ vàng và ngoại tệ. SDR không phải tiền mặt mà là quyền đổi lấy các đồng tiền tự do sử dụng. Giá trị SDR tính theo một giỏ tiền tệ, và thành phần giỏ được IMF rà soát định kỳ.

Ví dụ khoản vay của IMF

Nước B thiếu ngoại tệ để trả nhập khẩu và nợ nước ngoài, dự trữ cạn dần. Nước B đề nghị IMF cho vay, đồng ý chương trình cải cách và nhận vốn theo từng đợt. Số tiền giải ngân thay vì trao một lần được chia đợt, mỗi đợt gắn với việc đạt điều kiện đã thoả thuận. Ví dụ này giả định minh hoạ, không phản ánh nước nào và không nêu số tiền.

Khi khoản vay giúp dự trữ ngoại hối ổn định, niềm tin vào đồng tiền được củng cố và áp lực bán tháo tài sản trong nước giảm.

Liên hệ với thị trường chứng khoán

IMF công bố dự báo tăng trưởng kinh tế thế giới và từng khu vực, được báo chí trích rộng rãi và có thể tác động đến tâm lý thị trường. Nhà đầu tư cổ phiếu nên nhớ đây là dự báo, có thể được điều chỉnh, và không phải tín hiệu mua bán. Với thị trường mới nổi, tin chương trình hỗ trợ của IMF thường đi cùng áp lực tỷ giá, xem bài cán cân thanh toán.

Giới hạn của IMF

Thứ nhất, IMF là tổ chức do các chính phủ sở hữu, nên quyết định chịu ảnh hưởng của cơ cấu biểu quyết giữa các nước. Thứ hai, dự báo của IMF không phải số liệu thật, mà là ước tính và thường được sửa. Thứ ba, hiệu quả của điều kiện cho vay vẫn là chủ đề tranh luận giữa các nhà kinh tế.

Nội dung bài để tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư.

Câu hỏi thường gặp