Điều lệ công ty cổ phần: quy định nội bộ và nghĩa vụ công bố

Triều Tô6 phút đọc
Nội dung bài6 phần
  1. Điều lệ công ty cổ phần: quy định nội bộ và nghĩa vụ công bố
  2. Điều lệ công ty cổ phần gồm gì
  3. Vì sao điều lệ quan trọng
  4. Ai lập, ai ký điều lệ
  5. Quyền xem điều lệ, nghĩa vụ công bố
  6. Đọc điều lệ công ty cổ phần

Điều lệ công ty cổ phần: quy định nội bộ và nghĩa vụ công bố

Điều lệ công ty cổ phần là bộ quy tắc nội bộ ràng buộc mọi cổ đông. Người chỉ mua vài trăm cổ phiếu trên sàn cũng chịu ràng buộc đó. Văn bản này quyết định tỷ lệ biểu quyết, cách chia lợi nhuận, quyền đề cử và nhiều chi tiết khác. Luật Doanh nghiệp 59/2020/QH14 chỉ đặt khung. Phần lớn con số cụ thể nằm trong điều lệ. Bài viết được rà đến ngày 02/10/2026.

Điều lệ công ty cổ phần gồm gì

Khoản 1 Điều 24 Luật Doanh nghiệp chia điều lệ thành hai loại. Loại thứ nhất là điều lệ khi đăng ký doanh nghiệp. Loại thứ hai là điều lệ được sửa đổi, bổ sung trong quá trình hoạt động.

Khoản 2 Điều 24 liệt kê 14 nhóm nội dung chủ yếu. Với công ty cổ phần, có sáu nhóm nhà đầu tư nên đọc kỹ.

Nội dung

Điểm tại khoản 2 Điều 24

Vốn điều lệ, tổng số cổ phần, loại cổ phần, mệnh giá

Điểm c

Cổ đông sáng lập và số cổ phần của họ

Điểm d

Quyền và nghĩa vụ của cổ đông

Điểm đ

Thể thức thông qua quyết định

Điểm h

Trường hợp cổ đông được yêu cầu công ty mua lại cổ phần

Điểm k

Nguyên tắc chia lợi nhuận sau thuế và xử lý lỗ

Điểm l

Tám nhóm còn lại gồm tên, trụ sở, ngành nghề và cơ cấu quản lý. Nhóm này còn có người đại diện theo pháp luật, thù lao, giải thể và thể thức sửa đổi điều lệ. Nhóm cuối này quan trọng hơn vẻ ngoài của nó. Nó cho biết luật chơi có thể bị đổi bằng cách nào.

Vì sao điều lệ quan trọng

Luật Doanh nghiệp để rất nhiều tỷ lệ cho điều lệ tự quyết. Ví dụ, khoản 1 Điều 148 đặt ngưỡng 65% cho các nghị quyết quan trọng. Ngay sau đó, luật ghi rõ tỷ lệ cụ thể do điều lệ công ty quy định. Luật số 03/2022/QH15 đã sửa khoản này. Mức 65% tính trên tổng phiếu của cổ đông tham dự và biểu quyết.

Quyền của nhóm cổ đông nhỏ cũng vậy. Khoản 2 Điều 115 trao quyền xem sổ biên bản, báo cáo tài chính cho nhóm sở hữu từ 05% cổ phần phổ thông. Điều lệ có thể hạ ngưỡng này xuống thấp hơn. Khoản 5 Điều 115 trao quyền đề cử thành viên Hội đồng quản trị cho nhóm từ 10%. Điều lệ cũng có thể hạ ngưỡng này.

Bầu dồn phiếu là ví dụ khác. Khoản 3 Điều 148 bắt buộc bầu dồn phiếu khi chọn thành viên Hội đồng quản trị, Ban kiểm soát. Tuy nhiên, câu đầu của khoản này mở ra ngoại lệ "trừ trường hợp Điều lệ công ty có quy định khác". Một cổ đông nhỏ muốn biết lá phiếu của mình nặng bao nhiêu phải đọc điều lệ, không chỉ đọc luật.

Kiến thức nền về cổ phần và công ty cổ phần có trong bài công ty cổ phần là gì.

Ai lập, ai ký điều lệ

Chữ ký trên điều lệ công ty cổ phần khi thành lập và khi sửa đổi

Điều lệ khi thành lập do cổ đông sáng lập lập ra. Theo điểm d khoản 3 Điều 24, điều lệ này phải có họ, tên, chữ ký của cổ đông sáng lập là cá nhân. Với cổ đông sáng lập là tổ chức, người ký là người đại diện theo pháp luật hoặc đại diện theo ủy quyền.

Có trường hợp công ty cổ phần không có cổ đông sáng lập. Đó là công ty chuyển đổi từ doanh nghiệp nhà nước hoặc công ty trách nhiệm hữu hạn. Công ty hình thành do chia, tách, hợp nhất cũng vậy. Khi đó, người ký là người đại diện theo pháp luật hoặc các cổ đông phổ thông (khoản 1 Điều 120).

Điều lệ sửa đổi thì đơn giản hơn. Điểm c khoản 4 Điều 24 chỉ yêu cầu họ, tên, chữ ký của người đại diện theo pháp luật. Thẩm quyền quyết định sửa đổi thuộc Đại hội đồng cổ đông (điểm đ khoản 2 Điều 138). Cách thông qua và tỷ lệ cần đạt được phân tích ở bài riêng về sửa đổi điều lệ trong nhóm này.

Quyền xem điều lệ, nghĩa vụ công bố

Điều lệ công ty cổ phần đi từ thông qua đến công bố

Mọi cổ đông phổ thông đều có quyền tiếp cận điều lệ. Điểm e khoản 1 Điều 115 cho phép xem xét, tra cứu, trích lục hoặc sao chụp điều lệ. Quyền này không đòi tỷ lệ sở hữu tối thiểu.

Với công ty đại chúng, nghĩa vụ đi xa hơn. Thông tư 96/2020/TT-BTC hướng dẫn công bố thông tin, nay đã có văn bản hợp nhất năm 2026. Điểm c khoản 2 Điều 7 yêu cầu trang thông tin điện tử có chuyên mục quan hệ cổ đông. Chuyên mục này phải đăng điều lệ công ty, quy chế công bố thông tin và quy chế quản trị nếu có.

Khi điều lệ thay đổi, công ty đại chúng phải công bố thông tin bất thường trong 24 giờ. Căn cứ là điểm e khoản 1 Điều 11 Thông tư 96/2020/TT-BTC. Sự kiện được liệt kê là ban hành, sửa đổi, bổ sung điều lệ.

Điều lệ của công ty đại chúng còn bị ràng buộc thêm. Điều lệ không được trái Luật Doanh nghiệp và Luật Chứng khoán. Đó là yêu cầu của khoản 1 Điều 270 Nghị định 155/2020/NĐ-CP. Khoản 3 giao Bộ trưởng Bộ Tài chính hướng dẫn Điều lệ mẫu để công ty tham chiếu. Khi đăng ký niêm yết, điều lệ là phụ lục của bản cáo bạch. Mẫu số 29 kèm Nghị định 245/2025/NĐ-CP đòi điều lệ phù hợp với Điều lệ mẫu công ty niêm yết.

Đọc điều lệ công ty cổ phần

Người mua cổ phiếu thường đọc báo cáo tài chính mà bỏ qua điều lệ. Đây là thiếu sót đáng kể. Bốn điểm sau nên được kiểm tra.

  1. Tỷ lệ thông qua nghị quyết có cao hơn mức tối thiểu của luật không.
  2. Ngưỡng sở hữu để xem tài liệu, đề cử thành viên Hội đồng quản trị là bao nhiêu.
  3. Công ty có cổ phần ưu đãi hay hạn chế chuyển nhượng nào không.
  4. Nguyên tắc chia lợi nhuận và trích lập quỹ được ghi thế nào.

Điểm thứ ba đặc biệt quan trọng. Theo khoản 1 Điều 127, hạn chế chuyển nhượng phải được ghi rõ trên cổ phiếu. Không ghi thì hạn chế đó không có hiệu lực. Các loại cổ phần ưu đãi và hạn chế chuyển nhượng được phân tích ở các bài khác trong nhóm này. Chính sách chia cổ tức thực tế có thể đối chiếu với bài cổ tức là gì.

Các văn bản trên có thể tiếp tục được sửa đổi. Khi cần áp dụng, hãy đọc văn bản hợp nhất mới nhất trên cổng văn bản của Chính phủ.

Nội dung bài viết chỉ để tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư hay tư vấn pháp lý.

Duyệt bởi Ban biên tập HODL.VN · Cập nhật 22/11/2026

Black Friday · đến hết 29/11

Gói năm Loyalty giảm 50%

Beginner giảm 30%. Cả hai được tặng thêm 1 tháng dùng khi mua gói năm trên web.

Watchlist

Đang tải…