Doanh nghiệp cảng biển kiếm tiền thế nào: phí xếp dỡ, lưu bãi, dịch vụ tàu

Triều Tô5 phút đọc
Nội dung bài6 phần
  1. Doanh nghiệp cảng biển kiếm tiền thế nào: phí xếp dỡ, lưu bãi, dịch vụ tàu
  2. Cổ phiếu cảng biển: ba nguồn thu
  3. Biên gộp của cảng cao, không đều
  4. Cổ phiếu cảng biển cần vốn lớn
  5. Lợi nhuận một lần, liên doanh
  6. Ba điều khi đọc doanh nghiệp cảng

Doanh nghiệp cảng biển kiếm tiền thế nào: phí xếp dỡ, lưu bãi, dịch vụ tàu

Cổ phiếu cảng biển thuộc nhóm doanh nghiệp bán một thứ rất cụ thể: chỗ trên bến để tàu cập, hàng lên xuống và nằm chờ. Doanh nghiệp không sản xuất hàng, cũng không sở hữu hàng. Nó thu phí từ mỗi lần hàng đi qua bến.

Bài này giải thích các nguồn thu chính của một cảng, rồi đọc biên lợi nhuận, khấu hao và vốn đầu tư của sáu doanh nghiệp cảng niêm yết. Số liệu tính đến 02/10/2026, theo bốn quý tới quý 2/2026.

Cổ phiếu cảng biển: ba nguồn thu

Một chuyến tàu vào cảng tạo ra ba loại phí

Khi một tàu cập bến, cảng tính tiền ở ba chỗ.

Chỗ thứ nhất là phí xếp dỡ. Đây là tiền cảng thu để đưa hàng từ tàu lên bãi hoặc ngược lại, thường tính theo container hoặc theo tấn. Với cảng container, đây là nguồn thu lớn nhất.

Chỗ thứ hai là phí lưu bãi và lưu kho. Hàng nằm trên bãi quá thời gian miễn phí thì chủ hàng trả thêm theo ngày. Khoản này mang tính đệm: hàng nằm lâu thì cảng thu nhiều, nhưng bãi đầy lại làm giảm khả năng nhận tàu mới.

Chỗ thứ ba là dịch vụ cho tàu. Gồm phí neo đậu, lai dắt, cung ứng và đại lý. Phần này nhỏ hơn nhưng ít phụ thuộc vào sản lượng hàng.

Báo cáo tài chính không tách ba nguồn này. Muốn biết tỷ trọng, phải đọc thuyết minh hoặc báo cáo thường niên của từng doanh nghiệp. Kho số liệu nội bộ của HODL.VN chỉ có doanh thu tổng.

Cũng cần lưu ý rằng một số doanh nghiệp trong nhóm không chỉ làm cảng. Gemadept vừa khai thác cảng, vừa làm logistics, vừa góp vốn vào các cảng liên doanh. Vì vậy lợi nhuận của mã này gồm cả phần hưởng từ công ty liên doanh.

Biên gộp của cảng cao, không đều

Cảng là doanh nghiệp tài sản nặng. Bến, bãi, cần cẩu đã đầu tư xong thì chi phí biến đổi theo mỗi container chỉ là điện, nhiên liệu và nhân công. Nhờ đó biên gộp thường cao hơn nhiều so với doanh nghiệp thương mại hay sản xuất.

Mã

Doanh thu thuần (tỷ đồng)

Biên gộp

Khấu hao / doanh thu

Lợi nhuận sau thuế cổ đông mẹ (tỷ đồng)

DVP

615

56,8%

7,1%

364

PHP

3.189

52,5%

9,1%

1.224

GMD

6.399

46,3%

7,4%

2.575

VSC

3.438

39,7%

11,4%

343

CDN

1.883

39,2%

8,8%

425

DXP

1.026

28,6%

3,0%

188

Nguồn: BCTC hợp nhất, bốn quý tới Q2/2026 · HODL.VN

Biên lợi nhuận gộp của sáu doanh nghiệp cảng biển

Khoảng cách giữa biên gộp cao nhất và thấp nhất là 28,2 điểm %. Đình Vũ và Hải Phòng đứng đầu. Đoạn Xá đứng cuối, vì doanh nghiệp này mới mở rộng, doanh thu quý 2/2026 gần gấp đôi cùng kỳ năm trước nhưng biên còn đang hình thành.

Biên gộp cao chưa phải điểm đến. Cảng nào cũng phải bỏ vốn lớn để duy trì và mở rộng bến. Phần tiếp theo cho thấy vốn đó nặng thế nào.

Cổ phiếu cảng biển cần vốn lớn

Khấu hao chiếm 3 đến 11% doanh thu. Con số khiêm tốn, vì bến cảng được khấu hao trên nhiều chục năm. Nhưng vốn đầu tư mới của nhiều mã lớn hơn khấu hao rất nhiều.

Mã

Chi mua sắm tài sản cố định (tỷ đồng)

Khấu hao (tỷ đồng)

Dòng tiền kinh doanh (tỷ đồng)

VSC

2.240

394

1.108

PHP

1.453

290

740

GMD

1.466

476

2.136

DXP

715

31

200

CDN

149

165

412

DVP

70

43

187

Nguồn: BCTC hợp nhất, bốn quý tới Q2/2026 · HODL.VN

Container Việt Nam chi 2.240 tỷ đồng mua sắm tài sản cố định, gấp hơn hai lần dòng tiền kinh doanh 1.108 tỷ đồng. Hải Phòng chi 1.453 tỷ đồng, cũng gấp đôi dòng tiền kinh doanh 740 tỷ đồng. Phần thiếu được bù bằng vay hoặc vốn mới.

Cảng Đà Nẵng và Đình Vũ ở phía ngược lại. Vốn đầu tư thấp, dòng tiền lớn hơn rõ, và phần dư có thể chia cho cổ đông. Hai nhóm này dễ so nhầm nếu chỉ nhìn lợi nhuận.

Lợi nhuận một lần, liên doanh

Lợi nhuận cảng biển cần được tách nguồn khi thay đổi mạnh.

Gemadept ghi lợi nhuận sau thuế cổ đông mẹ quý 2/2026 là 1.133 tỷ đồng, so với 534 tỷ đồng quý trước. Trong quý đó, thu nhập tài chính là 687 tỷ đồng, trong khi các quý khác chỉ khoảng 30 đến 90 tỷ đồng. Phần lớn lợi nhuận tăng thêm đến từ khoản tài chính này, không phải từ phí xếp dỡ.

Cùng mã, phần hưởng từ công ty liên doanh, liên kết là 382 tỷ đồng quý 2/2026, và cả bốn quý gần nhất đều trên 297 tỷ đồng. Đây là khoản có tính lặp lại hơn, nhưng vẫn không phải doanh thu từ bến do chính doanh nghiệp vận hành.

Cách đọc đúng là chia lợi nhuận thành ba phần: từ hoạt động cảng, từ liên doanh, và từ khoản một lần. Chỉ phần đầu mới phản ánh trực tiếp sức khoẻ của bến.

Ba điều khi đọc doanh nghiệp cảng

  1. Xem biên gộp bốn quý và so với cùng nhóm cảng.
  2. Xem vốn đầu tư so với dòng tiền kinh doanh để biết doanh nghiệp đang tự nuôi mình hay đang vay.
  3. Tách lợi nhuận ra phần cảng, phần liên doanh và phần một lần.

Muốn nắm cấu trúc báo cáo trước, xem cấu trúc báo cáo tài chính. Với một cảng cụ thể, xem cổ phiếu CDN giai đoạn 2025-2027. Thuật ngữ tra ở danh sách thuật ngữ báo cáo tài chính.

Nội dung trên để tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư.

Duyệt bởi Ban biên tập HODL.VN · Cập nhật 22/11/2026

Black Friday · đến hết 29/11

Gói năm Loyalty giảm 50%

Beginner giảm 30%. Cả hai được tặng thêm 1 tháng dùng khi mua gói năm trên web.

Watchlist

Đang tải…