So sánh các mã mía đường: vùng nguyên liệu, công suất ép, chi phí mía, nợ vay
Nội dung bài6 phần
So sánh các mã mía đường: vùng nguyên liệu, công suất ép, chi phí mía, nợ vay
So sánh cổ phiếu mía đường cần bốn thước đo: vùng nguyên liệu, công suất ép, chi phí mía và nợ vay. Hai thước đo đầu đo sức nguồn. Hai thước đo sau đo sức chịu đựng khi giá đường xuống. Bài này đặt năm mã LSS, SBT, QNS, SLS và KTS cạnh nhau theo bốn thước đo đó.
Số liệu đến 02/10/2026. Phần tài chính dùng báo cáo năm 2025, vì cả năm mã đều có bộ năm đầy đủ. Bảng định giá và các bảng quý nằm ở bài khác trong loạt, nên bài này không lặp lại.
So sánh cổ phiếu mía đường
Mã | Vùng nguyên liệu theo hồ sơ | Công suất theo hồ sơ |
|---|---|---|
QNS | 89,6% sản lượng mía vùng Đông Gia Lai | 1,2 triệu tấn mỗi năm; khoảng 30% thị phần đường mía trong nước |
SLS | Phát triển vùng nguyên liệu bền vững | Nâng từ 2.500 lên 5.000 tấn mía mỗi ngày |
KTS | Trại mía giống ở Đăk Hà, Kon Tum | Hồ sơ không nêu |
LSS | Hồ sơ không nêu | Hồ sơ không nêu |
SBT | Hồ sơ không nêu | Hồ sơ không nêu |
Nguồn: hồ sơ doanh nghiệp trên Vietstock, đọc ngày 04/10/2026. «Hồ sơ không nêu» nghĩa là trang hồ sơ không có số, không có nghĩa doanh nghiệp không có.
Chỉ có hai mã công bố số cụ thể về nguồn. Hai con số khó so với nhau: một bên là sản lượng mỗi năm, bên kia là tấn mía mỗi ngày. Muốn so công suất ép, phải đổi cùng đơn vị từ báo cáo thường niên.
Vùng nguyên liệu quyết định giá mua mía. Mía là cây trồng của nông dân, nên doanh nghiệp phải cạnh tranh mua mía với các cây khác và với nhà máy bên cạnh. Doanh nghiệp chiếm gần hết sản lượng vùng, như QNS, ít bị cạnh tranh mua mía hơn.
Chi phí mía qua giá vốn

Kho dữ liệu không tách giá mía mua vào. Giá vốn hàng bán trên doanh thu là thước đo gần nhất, vì chi phí mía thường chiếm phần lớn giá vốn của một nhà máy đường.
Mã | Giá vốn/doanh thu | Chi phí bán hàng/doanh thu |
|---|---|---|
SBT | 91,1% | 2,7% |
LSS | 85,2% | 2,8% |
KTS | 84,0% | 2,6% |
SLS | 70,8% | 0,2% |
QNS | 66,7% | 12,8% |
Nguồn: BCTC hợp nhất các mã trong bảng · HODL.VN, năm 2025.
SBT giữ lại ít nhất, với giá vốn 91,1% doanh thu. QNS giữ lại nhiều nhất, nhưng chi phí bán hàng 12,8%, cao gấp gần năm lần SBT, LSS và KTS. Hồ sơ cho thấy công ty có sản phẩm tiêu dùng như sữa đậu nành, nên chi phí bán hàng cao là điều dễ hiểu.
Sơn La có cả giá vốn thấp lẫn chi phí bán hàng chỉ 0,2%. Biên gộp 29,2% năm 2025 giảm từ 40,3% năm 2024. Trong năm 2026, biên gộp quý của công ty còn 5,8% ở quý 1 và 3,7% ở quý 2. Số liệu không cho biết nguyên nhân.
So sánh cổ phiếu mía đường: nợ vay

Mã | Vay (tỷ đồng) | Vay/vốn chủ | Chi phí lãi vay (tỷ đồng) | Hệ số trả lãi |
|---|---|---|---|---|
SBT | 18.481 | 1,62 | 1.434 | 1,6 |
KTS | 242 | 0,94 | 18 | 2,0 |
LSS | 1.195 | 0,67 | 69 | 3,2 |
QNS | 2.536 | 0,24 | 107 | 21,7 |
SLS | 0 | 0,00 | 5 | 73,3 |
Nguồn: BCTC hợp nhất các mã trong bảng · HODL.VN, bảng cân đối ngày 31/12/2025. Hệ số trả lãi bằng lợi nhuận trước thuế cộng lãi vay, chia lãi vay, tính cả năm 2025.
SBT vay 18.481 tỷ đồng, gấp 1,62 lần vốn chủ, và lợi nhuận trước thuế chỉ gấp 1,6 lần lãi vay. Đệm rất mỏng so với một mã có giá vốn 91,1% doanh thu.
SLS ở đầu kia, không có vay vào cuối năm 2025 và còn tiền mặt 92 tỷ đồng. QNS vay ít nhưng đang tăng. Đến cuối quý 2/2026, vay của QNS lên 3.794 tỷ đồng so với 2.536 tỷ đồng cuối năm 2025, trong khi tồn kho là 2.310 tỷ đồng.
Hai đầu của đòn nợ: SBT và SLS

Hai mã nằm ở hai đầu của nhóm, và khác nhau cả về quy mô lẫn cách tài trợ. Chênh lệch này là lý do không nên đặt chung hai mã vào một mức định giá.
Ba việc khi so sánh mía đường
- So cùng một kỳ. Bài này dùng cuối năm 2025 cho cả năm mã.
- Tách chi phí bán hàng ra khỏi giá vốn khi so biên gộp.
- Đọc báo cáo thường niên để lấy công suất và diện tích vùng mía cùng đơn vị.
Muốn nắm cấu trúc một bộ báo cáo trước khi so các mã, xem cấu trúc báo cáo tài chính. Cách đặt giá cho từng mã nằm ở các mô hình định giá chứng khoán.
Nội dung trên để tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư.
Duyệt bởi Ban biên tập HODL.VN · Cập nhật 20/11/2026
Black Friday · đến hết 29/11
Gói năm Loyalty giảm 50%
Beginner giảm 30%. Cả hai được tặng thêm 1 tháng dùng khi mua gói năm trên web.