Quy tắc 72 là gì

Triều Tô4 phút đọc
Nội dung bài7 phần
  1. Công thức quy tắc 72 là gì
  2. So quy tắc 72 với kết quả chính xác
  3. Ví dụ số thật: VN-Index
  4. Quy tắc 72 theo chiều ngược
  5. Giới hạn của quy tắc 72
  6. Câu hỏi thường gặp
  7. Bài liên quan

Quy tắc 72 là gì? Đó là mẹo nhẩm để ước số năm cần thiết cho một khoản tiền tăng gấp đôi: lấy 72 chia cho lãi suất mỗi năm tính theo %. Với lãi suất 8% mỗi năm, vốn gấp đôi sau khoảng 72 / 8 = 9 năm. Quy tắc này dựa trên lãi kép.

Điểm chính

  • Số năm nhân đôi vốn xấp xỉ bằng 72 chia cho lãi suất năm (đơn vị %).
  • Quy tắc chính xác nhất khi lãi suất nằm trong khoảng vài % đến chừng 10%, và lệch dần khi lãi suất rất thấp hoặc rất cao.
  • Dùng ngược lại cũng được: muốn vốn gấp đôi trong n năm thì cần lãi suất khoảng 72 chia cho n.

Công thức quy tắc 72 là gì

Gọi r là lãi suất mỗi năm tính theo %. Số năm vốn nhân đôi ước tính là:

n≈72rn \approx \dfrac{72}{r}

Công thức chính xác với lãi kép đi từ phương trình (1 + r)^n = 2, trong đó r viết dạng số thập phân (8% là 0,08), cho ra:

n=ln⁡2ln⁡(1+r)n = \dfrac{\ln 2}{\ln(1 + r)}

Khi r nhỏ, ln(1 + r) xấp xỉ r, nên n xấp xỉ 0,693 / r, tức khoảng 69,3 / r. Người ta chọn 72 thay cho 69,3 vì 72 chia hết cho nhiều số (2, 3, 4, 6, 8, 9, 12), tiện nhẩm, và vì với lãi suất quanh 8% đến 10%, con số 72 gần kết quả chính xác hơn. Một số người dùng quy tắc 70 hoặc 69 với cùng ý.

So quy tắc 72 với kết quả chính xác

Bảng dưới là phép tính thuần toán học, không dựa trên sản phẩm cụ thể.

Lãi suất năm

Ước tính 72 / r

Chính xác (ln 2 / ln(1 + r))

2%

36,0 năm

35,00 năm

4%

18,0 năm

17,67 năm

6%

12,0 năm

11,90 năm

8%

9,0 năm

9,01 năm

12%

6,0 năm

6,12 năm

18%

4,0 năm

4,19 năm

36%

2,0 năm

2,25 năm

Từ 4% đến 12%, sai số dưới 0,35 năm. Ở 8% quy tắc gần như khớp tuyệt đối. Ở 36%, kết quả ước tính nhanh hơn thực tế khoảng 0,25 năm, tức lệch hơn 10%. Vì vậy quy tắc 72 hợp nhất cho lãi suất ở mức thường gặp của tiền gửi và lợi suất đầu tư dài hạn.

Ví dụ số thật: VN-Index

VN-Index đóng cửa 685,73 điểm ngày 30/09/2016 và 1.768,62 điểm ngày 30/09/2026 (dữ liệu đến 30/09/2026). Tốc độ tăng đều mỗi năm tương đương trong 10 năm là khoảng 9,94%, tính theo cách của CAGR.

Minh họa Quy tắc 72: cảnh văn phòng phân tích tài chính

Áp quy tắc 72: 72 / 9,94 xấp xỉ 7,24 năm. Kết quả chính xác là 7,32 năm, lệch khoảng 0,08 năm. Điều đó có nghĩa là nếu giá trị gắn với chỉ số tăng đều ở nhịp của 10 năm qua, nó gấp đôi sau chừng bảy năm rưỡi. Đây là chỉ số giá, không có cổ tức, và quá khứ không đảm bảo cho tương lai. VN-Index cũng không tăng đều từng năm như phép tính ngầm giả định.

Quy tắc 72 theo chiều ngược

Quy tắc dùng được theo hai chiều. Muốn vốn gấp đôi trong 6 năm thì cần lãi suất khoảng 72 / 6 = 12% mỗi năm. Muốn gấp đôi trong 10 năm thì cần khoảng 7,2% mỗi năm.

Chiều thứ hai là lạm phát. Giả định lạm phát 4% mỗi năm và giữ ổn định, sức mua của một khoản tiền để yên giảm một nửa sau khoảng 72 / 4 = 18 năm. Con số 4% chỉ là giả định minh hoạ. Muốn đo lợi nhuận sau lạm phát, xem bài lãi suất thực.

Giới hạn của quy tắc 72

Thứ nhất, quy tắc chỉ đúng với lãi kép đều mỗi năm. Lợi suất cổ phiếu dao động, nên thời gian nhân đôi thực tế có thể ngắn hơn hoặc dài hơn nhiều. Thứ hai, lãi suất rất thấp hoặc rất cao làm sai số lớn, như dòng 36% ở bảng trên. Thứ ba, quy tắc bỏ qua thuế, phí và các khoản nạp thêm hoặc rút ra giữa chừng.

Minh họa Quy tắc 72: cảnh văn phòng phân tích tài chính

Ví dụ trong bài chỉ để minh hoạ, không phải khuyến nghị đầu tư.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao là số 72 mà không phải số khác?

Vì 72 chia hết cho nhiều số nhỏ nên nhẩm nhanh, và nó gần kết quả chính xác ở mức lãi suất phổ biến. Số 69,3 chính xác hơn khi lãi suất rất thấp nhưng khó chia.

Quy tắc 72 có dùng được cho lãi đơn không?

Không. Với lãi đơn, thời gian nhân đôi bằng 100 chia cho lãi suất năm. Ví dụ lãi 8% mỗi năm thì cần 12,5 năm.

Quy tắc 72 có đo được thời gian nhân đôi của cổ phiếu không?

Chỉ ở dạng xấp xỉ. Cần có tốc độ tăng đều mỗi năm tương đương, ví dụ CAGR, rồi mới chia 72. Giá cổ phiếu thực tế không tăng đều.

Bài liên quan

Cơ chế đứng sau là lãi kép. Nguyên lý nền là giá trị thời gian của tiền.

Duyệt bởi Ban biên tập HODL.VN · Cập nhật 30/09/2026

Mời bạn bè

Kiếm tiền cùng HODL

Bạn bè nhận 1 tháng Beginner miễn phí. Bạn nhận 1 tháng beginner miễn phí. Và hoa hồng trọn đời tới 369k/người mời được

Watchlist

Đang tải…