Hệ số beta là gì: công thức và cách đọc theo VN-Index

Hệ số beta là gì? Đó là thước đo mức nhạy của giá cổ phiếu với biến động của thị trường chung, thường tính so với VN-Index.

Điểm chính

Beta bằng 1 nghĩa là cổ phiếu dao động cùng nhịp thị trường. Trên 1 là mạnh hơn, dưới 1 là nhẹ hơn.
Beta tính bằng hồi quy lợi suất ngày của cổ phiếu theo lợi suất ngày của VN-Index.
Beta đổi theo khoảng thời gian chọn và chỉ đo rủi ro thị trường, không đo rủi ro riêng doanh nghiệp.

Công thức hệ số beta

\beta = \dfrac{\operatorname{Cov}\left(R_{\text{cổ phiếu}},\, R_{\text{thị trường}}\right)}{\operatorname{Var}\left(R_{\text{thị trường}}\right)}

Trong đó R là lợi suất ngày, thị trường tính theo VN-Index. Lợi suất ngày bằng giá đóng cửa hôm nay chia hôm qua trừ 1. Làm vậy với cả cổ phiếu và VN-Index trong cùng các phiên, rồi tính hiệp phương sai và phương sai trên toàn bộ mẫu. Có thể dùng hàm SLOPE trong bảng tính. Khoảng thời gian thường dùng là 1 đến 3 năm, giá nên là giá đã điều chỉnh cổ tức và cổ phiếu thưởng.

Ví dụ cổ phiếu VPB

Cổ phiếu VPB được tính trên 250 phiên liền nhau, từ giá đóng cửa 07/10/2025 đến 09/10/2026. VN-Index đóng cửa 1.735,09 điểm ngày 09/10/2026.

Chỉ tiêu, 250 phiên gần nhất	VPB	VN-Index
Biến động quy năm	33,1%	20,5%
Beta	1,10	1,00
R²	0,46

Beta 1,10 nghĩa là trung bình, khi VN-Index đổi 1% thì VPB đổi 1,10% cùng chiều. Hệ số xác định R² 0,46 cho biết khoảng 46% biến động của VPB giải thích được bằng thị trường chung. Phần còn lại là yếu tố riêng của cổ phiếu.

Đọc hệ số beta là gì

Beta lớn hơn 1 thường tăng mạnh hơn khi thị trường tăng, nhưng cũng giảm nhanh hơn khi thị trường giảm. Beta nhỏ hơn 1 ít biến động hơn. Beta khác nhau theo ngành: dùng cùng 250 phiên, cổ phiếu VNM có beta 0,49 và cổ phiếu VRE có beta 1,68.

Beta thường dùng trong mô hình CAPM để tính chi phí vốn chủ sở hữu: lợi suất kỳ vọng bằng lãi suất phi rủi ro cộng beta nhân phần bù rủi ro thị trường.

Giới hạn của beta

Thứ nhất, beta đổi theo khoảng thời gian. Cũng với VPB, tính trên 120 phiên gần nhất (từ 16/04/2026) cho beta 0,84 và R² 0,28. Tính trên 60 phiên (từ 14/07/2026) ra 0,86. Cùng cổ phiếu, kết luận từ "mạnh hơn thị trường" thành "nhẹ hơn".

Thứ hai, beta nhìn về quá khứ. Cơ cấu doanh nghiệp và dòng tiền đổi, beta cũng đổi.

Thứ ba, R² thấp làm beta kém tin cậy. Khi chỉ 28% biến động giải thích được bởi thị trường, con số beta mang nhiều nhiễu.

Hỏi đáp: hệ số beta là gì

Beta âm có nghĩa gì?

Cổ phiếu thường đi ngược thị trường. Trường hợp này hiếm với cổ phiếu niêm yết.

Beta bao nhiêu là tốt?

Không có mức tốt chung. Beta cao hợp người chấp nhận biến động lớn, beta thấp hợp người muốn ổn định hơn.

Dùng dữ liệu ngày hay tuần?

Cả hai đều dùng. Dữ liệu tuần giảm nhiễu của phiên thanh khoản mỏng nhưng ít quan sát hơn.

Bài liên quan

Beta là đầu vào của mô hình CAPM, xem mô hình định giá CAPM. Chỉ báo đo biến động thị trường nằm trong chỉ số VIX. Khung các phương pháp định giá có trong 12 mô hình định giá chứng khoán. Ví dụ trên chỉ để minh hoạ cách tính, không phải khuyến nghị đầu tư.

Hệ số beta cổ phiếu là gì