Giới hạn giao dịch với nhà đầu tư chuyên nghiệp cá nhân: trái phiếu nào được mua

Triều Tô6 phút đọc
Nội dung bài6 phần
  1. Giới hạn giao dịch với nhà đầu tư chuyên nghiệp cá nhân: trái phiếu nào được mua
  2. Lý do giới hạn giao dịch nhà đầu tư
  3. Cá nhân mua được trái phiếu nào
  4. Tài sản bảo đảm và hồ sơ chào bán
  5. Hạn chế khi bán lại
  6. Giới hạn giao dịch nhà đầu tư

Giới hạn giao dịch với nhà đầu tư chuyên nghiệp cá nhân: trái phiếu nào được mua

Giới hạn giao dịch nhà đầu tư chuyên nghiệp chủ yếu nằm ở trái phiếu riêng lẻ. Nó chỉ áp cho cá nhân. Từ ngày 01/01/2026, cá nhân đủ tư cách không còn mua được mọi loại như tổ chức. Bài viết phân loại trái phiếu nào cá nhân được mua, điều kiện kèm theo và các hạn chế khi bán lại. Căn cứ là Luật Chứng khoán sửa bởi Luật 56/2024/QH15 và Nghị định 200/2026/NĐ-CP. Văn bản được rà đến ngày 02/10/2026.

Lý do giới hạn giao dịch nhà đầu tư

Luật 56/2024/QH15 bổ sung khoản 1a và 1b vào Điều 11 Luật Chứng khoán. Hai khoản này tách nhà đầu tư chuyên nghiệp thành hai nhóm với quyền khác nhau. Lý do dễ thấy: cá nhân thường ít công cụ thẩm định hơn một ngân hàng hay công ty bảo hiểm.

Khoản 1a cho tổ chức chuyên nghiệp mua, giao dịch, chuyển nhượng trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ, không kèm điều kiện về loại trái phiếu. Khoản 1b chỉ cho cá nhân chuyên nghiệp mua hai loại. Một là trái phiếu có xếp hạng tín nhiệm và có tài sản bảo đảm. Hai là trái phiếu có xếp hạng tín nhiệm và có bảo lãnh thanh toán của tổ chức tín dụng.

Theo khoản 2 Điều 10 Luật 56/2024/QH15, quy định này có hiệu lực từ ngày 01/01/2026. Trái phiếu chào bán trước mốc đó và còn dư nợ vẫn theo quy định cũ. Việc này kéo dài tới khi trả hết gốc, lãi (điểm a khoản 1 Điều 11 Luật 56/2024/QH15).

Cá nhân mua được trái phiếu nào

Giới hạn giao dịch nhà đầu tư chuyên nghiệp với trái phiếu riêng lẻ

Nghị định 200/2026/NĐ-CP chi tiết hóa khoản 1b tại khoản 1 Điều 9. Có thể chia thành hai trường hợp.

Trường hợp thứ nhất không cần điều kiện thêm. Điểm d cho cá nhân chuyên nghiệp mua trái phiếu chuyển đổi riêng lẻ của ba loại tổ chức. Đó là công ty đại chúng, công ty chứng khoán và công ty quản lý quỹ đầu tư chứng khoán.

Trường hợp thứ hai cần điều kiện. Điểm đ liệt kê các loại còn lại:

  • Trái phiếu kèm chứng quyền và trái phiếu thường riêng lẻ của công ty đại chúng, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ.
  • Mọi loại trái phiếu riêng lẻ của công ty không phải công ty đại chúng.

Với nhóm này, trái phiếu phải có xếp hạng tín nhiệm. Đồng thời phải có tài sản bảo đảm hoặc bảo lãnh thanh toán của tổ chức tín dụng.

Tài sản bảo đảm và hồ sơ chào bán

Không phải tài sản bảo đảm nào cũng được tính. Điểm đ khoản 1 Điều 9 yêu cầu tài sản bảo đảm hoặc bảo lãnh phải đủ thanh toán toàn bộ gốc trái phiếu. Tài sản bảo đảm không được là cổ phần, cổ phiếu, trái phiếu hay phần vốn góp của chính doanh nghiệp phát hành.

Điểm này loại bỏ kiểu trái phiếu lấy cổ phiếu của chính công ty phát hành làm bảo đảm. Khi doanh nghiệp gặp khó, giá cổ phiếu đó thường giảm theo. Tài sản bảo đảm mất giá đúng lúc cần dùng.

Doanh nghiệp bán cho cá nhân còn phải làm thêm hồ sơ. Lấy ví dụ công ty không phải công ty đại chúng: Điều 14 yêu cầu hồ sơ chào bán có hợp đồng với đại diện người sở hữu trái phiếu. Hồ sơ cũng phải có báo cáo kết quả xếp hạng tín nhiệm. Khi đăng ký giao dịch tại sở, doanh nghiệp cũng phải nộp kết quả xếp hạng (điểm đ khoản 3 Điều 21). Tổ chức xếp hạng độc lập gồm Moody's, Standard & Poor's, Fitch Ratings. Doanh nghiệp xếp hạng được Bộ Tài chính cấp giấy chứng nhận cũng được tính. Danh sách này ở khoản 57 Điều 3 Nghị định 155/2020/NĐ-CP, bổ sung bởi Nghị định 245/2025/NĐ-CP.

Hạn chế khi bán lại

Tổ chức và cá nhân chuyên nghiệp mua trái phiếu riêng lẻ

Giới hạn không dừng ở lúc mua. Điểm e khoản 4 Điều 9 Nghị định 200/2026/NĐ-CP cấm bán trái phiếu riêng lẻ cho người không thuộc đối tượng được mua. Nhà đầu tư cũng không được cùng góp vốn hay thỏa thuận đầu tư trái phiếu với người đó dưới mọi hình thức.

Trái phiếu riêng lẻ phải đăng ký giao dịch trên hệ thống riêng tại Sở Giao dịch Chứng khoán (khoản 1 Điều 21). Việc đăng ký này không có nghĩa là sở xác nhận tính hợp pháp của đợt chào bán hay bảo đảm việc trả lãi, gốc.

Người mua lại trên thị trường thứ cấp cũng phải là nhà đầu tư đủ tư cách. Với cá nhân, đó là cá nhân chuyên nghiệp và chỉ với đúng loại trái phiếu mà điểm d, đ cho phép. Nhóm người mua lại hẹp, nên trái phiếu riêng lẻ có thể khó bán nhanh khi bạn cần tiền.

Với trái phiếu riêng lẻ, mốc 02 tỷ đồng là giá trị bình quân tối thiểu 180 ngày. Phần vay ký quỹ không được tính. Kết quả có giá trị 01 năm (điểm b khoản 2 Điều 9).

Giới hạn giao dịch nhà đầu tư

Với cổ phiếu niêm yết, không có giới hạn riêng nào cho nhà đầu tư chuyên nghiệp. Giới hạn chỉ xuất hiện với cổ phiếu mua trong đợt chào bán riêng lẻ của công ty đại chúng. Điểm c khoản 1 Điều 31 Luật Chứng khoán hạn chế chuyển nhượng tối thiểu 01 năm kể từ ngày hoàn thành đợt chào bán. Trong thời gian này, bạn chỉ được chuyển cho nhà đầu tư chuyên nghiệp khác. Ngoại lệ là theo bản án, quyết định của Tòa án, Trọng tài hoặc thừa kế.

Đủ tư cách không đồng nghĩa với an toàn. Điểm c khoản 4 Điều 9 Nghị định 200/2026/NĐ-CP nhắc rằng Nhà nước không bảo đảm doanh nghiệp trả đủ lãi, gốc. Trước khi mua, hãy đọc kỹ cách định giá trái phiếu. Tự hỏi xem bạn có chịu được cảnh tiền bị kẹt nhiều năm không. Nền tảng về sản phẩm có trong bài trái phiếu là gì.

Các giới hạn giao dịch nhà đầu tư chuyên nghiệp có thể tiếp tục được sửa đổi. Khi tra cứu, hãy đọc văn bản hợp nhất mới nhất trên cổng văn bản của Chính phủ.

Nội dung bài viết chỉ để tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư hay tư vấn pháp lý.

Duyệt bởi Ban biên tập HODL.VN · Cập nhật 12/11/2026

Black Friday · đến hết 29/11

Gói năm Loyalty giảm 50%

Beginner giảm 30%. Cả hai được tặng thêm 1 tháng dùng khi mua gói năm trên web.

Watchlist

Đang tải…