Các loại ETF ở Việt Nam: theo chỉ số, ngành, chủ đề và chiến lược

Các loại ETF trên thị trường Việt Nam được chia theo chỉ số tham chiếu mà mỗi quỹ mô phỏng. Biết quỹ bám chỉ số nào là biết quỹ đang nắm giữ nhóm cổ phiếu nào. Bài này phân loại 21 quỹ ETF đang niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM, tra ngày 04/10/2026, và giải thích cách từng chỉ số chọn cổ phiếu.

Dữ liệu danh sách quỹ lấy từ trang quản lý niêm yết của HOSE. Quy tắc chỉ số lấy từ các quyết định HOSE ban hành ngày 29/09/2026, dữ liệu đến 02/10/2026.

ETF là gì và chỉ số quyết định

Thông tư 98/2020/TT-BTC quy định danh mục đầu tư của quỹ ETF phải phù hợp với danh mục của chỉ số tham chiếu, cả về cơ cấu lẫn tỷ trọng tài sản (khoản 1 Điều 45). Quỹ không tự chọn cổ phiếu theo ý kiến của người điều hành. Quỹ chỉ làm theo chỉ số.

Vì vậy mọi cách phân loại ETF đều quy về chỉ số. Chỉ số rộng cho danh mục rộng. Chỉ số ngành cho danh mục thuần một ngành. Chỉ số chiến lược cho danh mục lọc theo quy tắc riêng.

Cũng theo quy chế niêm yết của HOSE, mức sai lệch tối đa giữa quỹ và chỉ số tham chiếu là 10%. Đây là giới hạn cho phép, không phải mức sai lệch thường gặp.

Các loại ETF theo chỉ số rộng

Nhóm đầu tiên là ETF bám chỉ số rộng, tức chỉ số lấy nhiều cổ phiếu theo quy mô. Theo danh sách HOSE tra ngày 04/10/2026, nhóm này gồm 10 quỹ: 4 quỹ bám VN30, 2 quỹ bám VN100, 3 quỹ bám VNX50 và 1 quỹ bám VNMidcap.

Quy tắc chỉ số quy mô VNAllshare phiên bản 4.1 (Quyết định 739/QĐ-SGDHCM) mô tả cách chọn. Với VN30, HOSE lấy từ rổ VNAllshare các mã có khối lượng khớp lệnh trên 300.000 cổ phiếu mỗi ngày và giá trị khớp lệnh trên 30 tỷ đồng mỗi ngày, tính theo mức trung vị. Sau đó HOSE loại mã bị cảnh báo hoặc có lợi nhuận sau thuế âm, rồi xếp theo vốn hoá giảm dần để lấy 30 mã.

VNMidcap lấy 70 cổ phiếu vốn hoá lớn nhất còn lại sau khi trừ rổ VN30. VN100 là tổng của hai rổ này. Nói cách khác, VN30 là nhóm lớn nhất. VNMidcap là nhóm vừa. VN100 ôm cả hai.

Trên hình, mục Khác gồm 3 quỹ: một quỹ bám VNMidcap, một quỹ bám VN50 GROWTH và một quỹ bám VNSHINE. Mục Ngành gồm 3 quỹ ở phần sau.

VNX50 có 3 quỹ trong danh sách, nhưng bài này chưa mở được quy tắc của chỉ số đó nên không mô tả cách chọn mã.

Các loại ETF theo ngành

ETF theo ngành bám chỉ số chỉ gồm cổ phiếu của một hoặc vài ngành, như tài chính, vật liệu, công nghiệp, công nghệ. Trên HOSE hiện có 3 quỹ thuộc loại này.

Chỉ số VNFINLEAD gồm tối thiểu 10 cổ phiếu thuộc ngành tài chính theo chuẩn phân ngành GICS. Chỉ số VNFINSELECT cũng gồm tối thiểu 10 cổ phiếu, chọn từ chỉ số ngành VNAllshare Financials. Mỗi chỉ số có một quỹ ETF bám theo.

Chỉ số VNMITECH khác. Chỉ số này lấy từ 30 đến 50 cổ phiếu thuộc ba chỉ số ngành: vật liệu, công nghiệp và công nghệ thông tin. Quỹ ETF bám VNMITECH vì vậy mang tính chủ đề công nghiệp hiện đại và công nghệ hơn là một ngành đơn lẻ.

Điểm cần nhớ là rủi ro tập trung. Khi quỹ chỉ giữ một ngành, giá trị quỹ biến động theo ngành đó. Danh mục đa ngành như VN30 thường phân tán rủi ro hơn.

Các loại ETF theo chủ đề

Smart beta là cách gọi các chỉ số không xếp cổ phiếu thuần theo vốn hoá. Chỉ số chọn cổ phiếu theo một yếu tố khác như giá, cổ tức hay tăng trưởng. Văn bản của HOSE gọi chung các chỉ số này là chỉ số đầu tư.

Bài này gom ba chỉ số vào nhóm chiến lược. Tên gọi smart beta là khái niệm thị trường, không phải thuật ngữ trong quy tắc của HOSE.

VNDIAMOND gồm tối thiểu 10 cổ phiếu. Quy tắc chỉ số VNDIAMOND phiên bản 3.1 (Quyết định 742/QĐ-SGDHCM) lọc theo vốn hoá điều chỉnh free-float, thanh khoản, hệ số P/E so với bình quân nhóm và hệ số FOL. FOL đo phần room dành cho nhà đầu tư nước ngoài đã được sử dụng.

VN50 GROWTH gồm 50 cổ phiếu có vốn hoá free-float lớn nhất đủ điều kiện thanh khoản, kèm giới hạn trọng số tăng trưởng của từng cổ phiếu.

VNSHINE gồm từ 15 đến 30 cổ phiếu. Quy tắc phiên bản 1.1 (Quyết định 748/QĐ-SGDHCM) chỉ nhận mã chi trả cổ tức bằng tiền liên tục 3 năm. Sau đó chỉ số xếp điểm theo tỷ suất cổ tức, thay đổi nợ ròng và mức độ pha loãng cổ phiếu.

Trong 21 quỹ, 6 quỹ mang tên DIAMOND, 1 quỹ bám VN50 GROWTH và 1 quỹ bám VNSHINE. Quỹ bám VNDIAMOND là nhóm đông nhất.

Chu kỳ rà soát và chi phí

Mỗi loại ETF chịu một lịch rà soát riêng. VN30, VN100 và VNMidcap rà soát bán niên vào kỳ tháng 1 và tháng 7. VNDIAMOND rà soát vào kỳ tháng 4 và tháng 10. VNSHINE rà soát một lần mỗi năm vào kỳ tháng 4.

Chi phí cũng khác nhau giữa các loại. Trên trang của công ty quản lý quỹ, ETF bám VN30 công bố phí quản lý 0,65% mỗi năm. ETF bám VNMidcap công bố 0,80% mỗi năm. Con số tra ngày 04/10/2026 và có thể thay đổi theo Bản cáo bạch.

Bạn có thể đối chiếu mỗi quỹ theo bốn câu hỏi. Quỹ bám chỉ số nào? Chỉ số chọn cổ phiếu theo tiêu chí gì? Phí quản lý bao nhiêu? Có đủ người mua bán trên sàn hay không? Câu cuối quan trọng vì nhiều quỹ giao dịch rất thưa. Chi tiết nằm ở bài riêng về thanh khoản ETF.

Người mới có thể bắt đầu từ bài học cấu trúc thị trường chứng khoán và bài số tiền tối thiểu đầu tư chứng khoán. Triết lý đầu tư chỉ số được John C. Bogle trình bày rõ trong các nguyên tắc của ông.

Tóm tắt các loại ETF tại HOSE

Có thể gom 21 quỹ thành ba nhóm. Nhóm chỉ số rộng có 10 quỹ. Nhóm ngành có 3 quỹ. Nhóm chiến lược có 8 quỹ.

Phân loại ở trên chỉ giúp bạn biết quỹ giữ gì. Nó không nói quỹ nào phù hợp. Nội dung để tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư.