Rủi ro giả mạo và bản quyền khi mua NFT
Nội dung bài5 phần
Với người mua, rủi ro bản quyền NFT lớn nhất là tác giả bị giả mạo. Một NFT có thể được đúc từ tác phẩm của người khác chỉ trong vài phút. Token vẫn hợp lệ trên chuỗi khối, nhưng người bán không có quyền gì với tác phẩm. Bài này dành cho người mua, giúp nhận diện các kiểu giả mạo và biết luật Việt Nam đứng về phía ai. Quy định tính đến 02/10/2026.
Chuỗi khối chỉ chứng minh ví nào phát hành token, không chứng minh ví đó là tác giả.
Quyền tác giả thuộc về người sáng tạo, kể cả khi người khác đã đúc NFT từ tác phẩm.
Luật An ninh mạng 116/2025/QH15 cấm trộm cắp, mua bán trái phép thông tin tài sản mã hóa, tài sản số của người khác.
Trước khi mua, hãy kiểm tra danh tính tác giả, địa chỉ hợp đồng, điều khoản sử dụng và nơi lưu tệp.
Bản quyền NFT: giả mạo tác giả

Kiểu thứ nhất là đúc trộm. Ai đó tải tác phẩm của một họa sĩ trên mạng, đúc thành NFT rồi rao bán. Người mua tưởng mình đang ủng hộ tác giả, thực ra tiền vào túi kẻ mạo danh.
Kiểu thứ hai là bộ sưu tập nhái. Kẻ gian dựng một bộ sưu tập có tên, ảnh đại diện gần giống bộ sưu tập nổi tiếng. Khác biệt thường chỉ là một ký tự trong tên hoặc địa chỉ hợp đồng.
Kiểu thứ ba là trang web giả. Trang giả mô phỏng giao diện chợ NFT hoặc trang của nghệ sĩ. Người dùng kết nối ví và ký một giao dịch mà không đọc kỹ. Tài sản trong ví có thể bị chuyển đi.
Kiểu thứ tư là tệp tác phẩm biến mất. Nhiều NFT chỉ chứa đường dẫn tới tệp ở máy chủ khác. Nếu máy chủ ngừng hoạt động, token còn nhưng hình ảnh thì không.
Kiểu thứ năm là điều khoản mập mờ. Người bán quảng cáo "sở hữu bản quyền", nhưng không có hợp đồng nào chuyển quyền tác giả. Người mua chỉ nhận token.
Kiểu | Dấu hiệu |
|---|---|
Đúc trộm | Đúc NFT từ tác phẩm của người khác |
Bộ sưu tập nhái | Khác một ký tự trong tên |
Trang web giả | Kết nối ví và ký giao dịch |
Tệp biến mất | Token còn, hình ảnh thì không |
Điều khoản mập mờ | Người mua chỉ nhận token |
Luật bảo vệ tác giả thật
Khoản 1 Điều 6 Luật Sở hữu trí tuệ 50/2005/QH11 quy định quyền tác giả phát sinh khi tác phẩm được sáng tạo. Quyền này không phụ thuộc vào việc đăng ký. Vì vậy, kẻ đúc trộm không thể dùng NFT để giành quyền tác giả.
Điều 20 của luật liệt kê quyền tài sản, trong đó có quyền sao chép và quyền truyền đạt tác phẩm tới công chúng qua mạng. Các quyền này do tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả độc quyền thực hiện hoặc cho phép. Đúc và rao bán NFT từ tác phẩm của người khác mà không được phép là hành vi tác giả thật có thể khiếu nại.
Khoản 1 Điều 46 yêu cầu hợp đồng chuyển nhượng quyền tác giả lập thành văn bản. Một dòng mô tả "kèm bản quyền" trên trang bán NFT không thay được hợp đồng đó.
Với người mua, điều này có hai mặt. Nếu tác giả thật lên tiếng, nền tảng có thể gỡ NFT giả. Khi đó người mua giữ một token không còn giá trị. Luật bảo vệ tác giả, còn người mua phải tự đòi người bán.
NFT giả mạo: rủi ro và mức phạt
Luật An ninh mạng số 116/2025/QH15 có hiệu lực từ 01/07/2026. Điểm e khoản 2 Điều 7 cấm giả mạo trang thông tin điện tử của cơ quan, tổ chức, cá nhân. Cùng điểm này cấm trộm cắp, mua bán, thu thập, trao đổi trái phép thông tin tài sản mã hóa, tài sản số của người khác.
Nghị định 284/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ 01/09/2026. Khoản 1 Điều 11 nhắm vào hành vi thu thập, mua bán, công khai hóa trái phép thông tin tài khoản tài sản mã hóa. Mức phạt từ 150 đến 200 triệu đồng. Khoản 2 Điều 4 nói mức này áp dụng cho tổ chức. Cá nhân vi phạm bị phạt bằng một nửa.
Các quy định này cho thấy hành vi lừa lấy thông tin ví không phải "vùng xám". Tuy nhiên, chế tài không trả lại tài sản đã mất. Phòng ngừa vẫn là việc của người mua.
Bốn điều kiểm tra trước khi mua

Người mua nên kiểm tra bốn điều trước khi trả tiền.
- Danh tính tác giả: đối chiếu qua kênh chính thức của nghệ sĩ, không qua đường dẫn người bán gửi.
- Địa chỉ hợp đồng: so từng ký tự địa chỉ hợp đồng với thông tin nghệ sĩ công bố.
- Điều khoản sử dụng: đọc người mua được làm gì với tác phẩm.
- Nơi lưu tệp: tác phẩm nằm trên chuỗi khối hay máy chủ riêng.
Thêm một nguyên tắc chung: không ký giao dịch mà bạn không hiểu. Một chữ ký trên trang giả có thể trao quyền chuyển tài sản ra khỏi ví. Các chiêu dụ dỗ tương tự trong đầu tư có ở bài đầu tư chứng khoán quốc tế lừa đảo.
Khi đã lỡ mua phải NFT giả
Đầu tiên, hãy lưu lại mọi bằng chứng. Gồm ảnh chụp trang bán, mã giao dịch trên chuỗi khối, địa chỉ ví người bán và nội dung trao đổi. Tiếp theo, báo cho nền tảng nơi giao dịch diễn ra.
Nếu bị chiếm đoạt tài sản qua trang giả, bạn có thể trình báo cơ quan công an. Hãy mang theo bằng chứng đã lưu. Khả năng thu hồi tài sản phụ thuộc nhiều vào dòng tiền. Tiền đi qua tổ chức được quản lý thì dễ truy vết hơn.
Nếu bạn là người phát hiện tác phẩm của mình bị đúc trộm, hãy làm ngược lại. Gửi yêu cầu gỡ tới nền tảng, kèm bằng chứng sáng tạo như tệp gốc, bản nháp, ngày đăng đầu tiên. Quyền tác giả của bạn đã có từ lúc sáng tạo, nên bạn không cần chờ đăng ký mới được lên tiếng.
Bài học dài hạn là đừng đặt phần lớn tài sản vào một thứ bạn không kiểm chứng được. Bài chiến lược đầu tư phòng thủ bàn về cách giữ vốn khi thị trường khó đoán.
Nội dung để tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư.
Duyệt bởi Ban biên tập HODL.VN · Cập nhật 19/11/2026
Ứng dụng HODL
Tải app HODL
Bảng giá, cảnh báo giá và bài phân tích ngay trên điện thoại.