ROIC là gì: lợi nhuận trên vốn đầu tư

ROIC là gì? Đó là tỷ suất lợi nhuận hoạt động sau thuế trên vốn đầu tư, cho biết mỗi đồng vốn mà cổ đông và chủ nợ bỏ vào doanh nghiệp tạo ra bao nhiêu đồng lợi nhuận.

Công thức tính ROIC là gì

Trong đó: IC bq là vốn đầu tư bình quân (vốn chủ cộng nợ vay, trừ tiền).

NOPAT là lợi nhuận hoạt động sau thuế, tính từ EBIT:

Trong đó: LNTT là lợi nhuận trước thuế, t là thuế suất hiệu dụng.

Thuế suất hiệu dụng bằng thuế thu nhập doanh nghiệp chia lợi nhuận trước thuế. Vốn đầu tư là vay ngắn hạn cộng vay dài hạn cộng vốn chủ sở hữu, lấy bình quân đầu kỳ và cuối kỳ. Cộng lãi vay trở lại vì ROIC đo hiệu quả của tổng vốn, trước khi chia cho chủ nợ.

Ví dụ ROIC của cổ phiếu DGC

Cổ phiếu DGC có số liệu hợp nhất kỳ Q2/2026, dữ liệu đến phiên 09/10/2026. Lợi nhuận cộng bốn quý từ Q3/2025 đến Q2/2026. Số liệu làm tròn một chữ số thập phân nên tổng có thể lệch 0,1.

Bốn quý liền trước, từ Q3/2024 đến Q2/2025, tính cùng cách thì ROIC là 21,12%. ROIC giảm 7,76 điểm %. ROE cùng kỳ là 13,94%, sát ROIC vì DGC gần như không có vay dài hạn.

Đọc ROIC thế nào

Đem ROIC so với chi phí vốn bình quân. ROIC cao hơn chi phí vốn nghĩa là mỗi đồng đầu tư thêm tạo ra nhiều hơn chi phí huy động nó. Ngược lại, doanh nghiệp đang làm giảm giá trị dù vẫn báo lãi kế toán.

Cũng nên xem xu hướng. ROIC giảm từ 21,12% xuống 13,36% cho thấy lợi nhuận hoạt động không theo kịp vốn tăng thêm. Vốn chủ của DGC tăng, nhưng EBIT bốn quý giảm. Mặt bằng ROIC khác nhau theo ngành, nên so trong cùng ngành.

Giới hạn của ROIC

Thứ nhất, cách định nghĩa vốn đầu tư làm kết quả đổi hẳn. Cổ phiếu DGC giữ đầu tư tài chính ngắn hạn 10.884,2 tỷ đồng, bằng 56,5% tổng tài sản. Nếu coi khoản này không phục vụ hoạt động, đồng thời bỏ thu nhập tài chính 744,9 tỷ đồng khỏi EBIT, EBIT còn 1.901,0 tỷ đồng và NOPAT còn 1.674,6 tỷ đồng. Vốn đầu tư bình quân còn 6.011,5 tỷ đồng, và ROIC lên 27,86%. Đây là giả định minh hoạ về khoản đầu tư, không phải số báo cáo.

Thứ hai, EBIT lấy từ lợi nhuận trước thuế có thể gồm khoản bất thường. Cần đọc thuyết minh để loại.

Thứ ba, ngân hàng, công ty chứng khoán và bảo hiểm không dùng ROIC. Nợ vay và tiền gửi là nguyên liệu kinh doanh nên không tách được vốn đầu tư.

Hỏi đáp: ROIC là gì

ROIC khác ROE ở đâu?

ROE đo lợi nhuận trên vốn chủ, chịu ảnh hưởng của vay nợ. ROIC đo trên tổng vốn đầu tư, nên ít bị đòn bẩy làm lệch.

ROIC bao nhiêu là tốt?

Không có ngưỡng chung. Đem so với chi phí vốn bình quân và với doanh nghiệp cùng ngành.

Có nên trừ tiền mặt khỏi vốn đầu tư?

Nhiều nhà phân tích trừ phần tiền dư thừa. Khi đó phải loại cả thu nhập từ khoản tiền đó khỏi EBIT cho nhất quán.

Bài liên quan

ROIC thường so với chi phí vốn khi định giá, xem mô hình định giá CAPM và 12 mô hình định giá chứng khoán. Các dòng báo cáo tài chính dùng để tính nằm trong 162 thuật ngữ báo cáo tài chính. Ví dụ trên chỉ để minh hoạ cách tính, không phải khuyến nghị đầu tư.