Quặng sắt, than cốc và thép cuộn cán nóng: ba giá đầu vào cần theo

Quặng sắt, than cốc và thép cuộn cán nóng: ba giá đầu vào cần theo

Giá nguyên liệu ngành thép quyết định phần lớn giá vốn hàng bán, nên theo được ba giá này là theo được biên lợi nhuận. Ba giá đó là quặng sắt, than cốc và thép cuộn cán nóng.

Doanh nghiệp nào dùng giá nào thì tuỳ công nghệ. Lò cao ăn quặng sắt và than cốc. Dây cán nguội và mạ ăn thép cuộn cán nóng. Số liệu trong bài cập nhật tới tháng 9/2026, chốt ngày 02/10/2026.

Giá nguyên liệu ngành thép: quặng

Ngân hàng Thế giới phát hành một bảng giá hàng hoá hằng tháng, cập nhật vào đầu tháng. Trong đó có dòng quặng sắt giao ngay, loại 62% hàm lượng sắt, giao tới cảng Trung Quốc, tính bằng đô la Mỹ trên tấn khô.

Đây là mốc tham chiếu tốt cho Việt Nam, vì Trung Quốc là thị trường nhập quặng lớn nhất khu vực và giá giao tới cảng Trung Quốc dẫn dắt giá trong vùng.

Nguồn: bảng giá hàng hoá hằng tháng, Ngân hàng Thế giới, bản cập nhật tháng 9/2026

Bốn năm dao động trong khoảng từ 92,8 tới 121,0 đô la Mỹ một tấn. Biên độ này hẹp hơn nhiều người tưởng, và nó giải thích vì sao doanh nghiệp lò cao giữ được biên lợi nhuận ổn định hơn.

Than cốc ngoài bảng giá chung

Đây là chỗ dễ lấy sai số. Bảng giá của Ngân hàng Thế giới có ba dòng than, nhưng cả ba là than nhiệt dùng cho nhà máy điện, không phải than cốc luyện kim.

Tháng 9/2026, than Úc giao tại cảng Newcastle ở 147,1 đô la Mỹ một tấn, than Nam Phi ở 98,2. Hai con số này không dùng để tính giá vốn thép được.

Than cốc luyện kim có giá riêng và thường cao hơn than nhiệt. Cách tra hợp lý nhất bằng nguồn trong nước là số liệu nhập khẩu của Tổng cục Hải quan. Lấy trị giá nhập khẩu chia lượng nhập khẩu ra đơn giá bình quân theo tháng.

Phương pháp này có độ trễ khoảng một tháng và là giá bình quân, không phải giá giao ngay. Đủ để thấy xu hướng, không đủ để bắt điểm đảo chiều.

Thép cuộn cán nóng cho nhóm tôn mạ

Với doanh nghiệp cán nguội và mạ, thép cuộn cán nóng vừa là nguyên liệu chính vừa là phần lớn chi phí. Giá bán tôn mạ lại đi theo giá thép cuộn cán nóng. Chênh lệch giữa hai giá mới là phần họ kiếm được.

Hệ quả là nhóm này có hai rủi ro cộng lại. Rủi ro thứ nhất là chênh lệch hẹp lại. Rủi ro thứ hai là tồn kho mua giá cao gặp giá bán thấp.

Nam Kim giữ 148 ngày tồn kho tính đến quý 2/2026, Hoa Sen 87 ngày. Càng giữ lâu càng nhạy với giá thép cuộn cán nóng.

Doanh nghiệp lò cao như Hoà Phát thì ngược lại. Họ bán thép cuộn cán nóng chứ không mua, nên giá món này tăng lại có lợi cho họ. Hai nhóm phản ứng trái chiều với cùng một biến giá.

Nguồn tra giá thép cuộn cán nóng nhập khẩu cũng là số liệu hải quan, theo cách chia trị giá cho lượng. Phần thuế phòng vệ thương mại ảnh hưởng tới giá nhập về, bài thuế chống bán phá giá cùng nhóm nói riêng.

Ghép giá nguyên liệu ngành thép

Cách kiểm nhanh là đối chiếu tỷ lệ giá vốn trên doanh thu với hướng đi của giá nguyên liệu. Hai đường này phải khớp nhau, lệch một quý.

Hoà Phát quý 2/2026 có doanh thu 55.159 tỷ đồng và giá vốn 44.671 tỷ, tức 81,0%. Nếu quý sau giá quặng giảm mà tỷ lệ này tăng, nghĩa là có yếu tố khác đang bù vào, thường là giá bán giảm nhanh hơn.

Ba nguồn tra nên dùng song song. Bảng giá hàng hoá của Ngân hàng Thế giới cho quặng sắt và than nhiệt theo tháng. Số liệu Tổng cục Hải quan cho đơn giá nhập khẩu than cốc và thép cuộn cán nóng. Bản tin của Hiệp hội Thép Việt Nam cho giá bán và sản lượng trong nước.

Không nguồn nào trong ba nguồn trên là giá doanh nghiệp thực mua. Hợp đồng dài hạn, phí vận chuyển và chất lượng lô hàng đều làm lệch. Dùng chúng để đọc xu hướng, không để tính chính xác giá vốn.

Ba cái bẫy khi dùng giá nguyên liệu

Bẫy thứ nhất là lấy giá than nhiệt thay cho than cốc. Hai món khác nhau về công dụng và về giá.

Bẫy thứ hai là bỏ qua độ trễ tồn kho. Giá hôm nay vào giá vốn sau khoảng ba tháng với doanh nghiệp giữ nhiều hàng.

Bẫy thứ ba là quên tỷ giá. Nguyên liệu nhập bằng đô la Mỹ, doanh thu thu bằng đồng, nên tỷ giá tăng cũng đẩy giá vốn lên.

Cách đọc giá vốn trên báo cáo có ở cấu trúc báo cáo tài chính. Thuật ngữ tra ở danh sách thuật ngữ báo cáo tài chính. Hàng hoá trên thị trường chứng khoán nói chung xem hàng hoá trên thị trường chứng khoán.

Nội dung trên để tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư.