Cước vận tải biển và tỷ giá: hai chi phí ngoài sản xuất của doanh nghiệp xuất khẩu
Nội dung bài4 phần
Cước vận tải biển và tỷ giá: hai chi phí ngoài sản xuất của doanh nghiệp xuất khẩu
Chi phí xuất khẩu thuỷ sản không chỉ có tiền cá, tiền công và điện lạnh. Sau khi hàng ra khỏi nhà máy còn hai khoản nữa: cước vận tải biển và chênh lệch tỷ giá khi đổi đô la sang đồng. Cả hai nằm ngoài khâu sản xuất, nhưng ăn thẳng vào lợi nhuận.
Bài này đo hai khoản đó ở mức cho phép của số liệu hiện có. Số liệu đến 02/10/2026, doanh nghiệp tính bốn quý tới quý 2/2026.
Chi phí xuất khẩu thuỷ sản

Cước vận tải biển nằm ở chi phí bán hàng hoặc được trừ thẳng vào giá bán, tuỳ điều kiện giao hàng. Theo điều kiện FOB, người mua trả cước chính. Theo điều kiện CIF, người bán trả cước và bảo hiểm.
Vì vậy cùng một lô hàng, doanh nghiệp bán CIF có doanh thu cao hơn và chi phí bán hàng cao hơn doanh nghiệp bán FOB. Biên gộp của hai bên khó so trực tiếp nếu không biết điều kiện giao hàng.
Bài không có chuỗi cước tàu container. Số liệu thế giới trong bảng Pink Sheet không gồm cước. Phần đo được là tỷ lệ chi phí bán hàng trên doanh thu.
Mã | Chi phí bán hàng (tỷ đồng) | Tỷ lệ trên doanh thu |
|---|---|---|
ACL | 151 | 7,4% |
FMC | 499 | 6,7% |
ANV | 420 | 5,3% |
CMX | 172 | 5,1% |
ABT | 29 | 3,8% |
IDI | 180 | 2,6% |
VHC | 274 | 2,2% |
Nguồn: BCTC hợp nhất các mã trong bảng · HODL.VN, 4 quý tới Q2/2026.
Khoảng cách từ 2,2 đến 7,4% là lớn. Nó không chứng minh doanh nghiệp nào tốn cước nhiều hơn. Chi phí bán hàng còn gồm lương bán hàng, hoa hồng, kho bãi và quảng bá. Muốn tách riêng cước, phải mở thuyết minh chi phí bán hàng của từng công ty.
Tỷ giá và người xuất khẩu

Doanh nghiệp xuất khẩu thu đô la nhưng trả lương, tiền cá và điện bằng đồng. Khi đồng mạnh lên, mỗi đô la đổi được ít đồng hơn.
Theo tỷ giá thị trường trên Yahoo Finance, một đô la đổi được 26.315 đồng ngày 01/10/2025 và 25.979 đồng ngày 02/10/2026. Đồng mạnh lên khoảng 1,3% trong một năm. Đây là tỷ giá thị trường, không phải tỷ giá niêm yết của ngân hàng.
Một phép tính giúp thấy độ nhạy. Giả sử toàn bộ doanh thu bằng đô la và toàn bộ chi phí bằng đồng. Khi đó mỗi 1% đổi tỷ giá làm doanh thu đổi 1%, còn chi phí đứng yên.

Mã | Doanh thu 1% (tỷ đồng) | Lợi nhuận trước thuế (tỷ đồng) | Tỷ lệ |
|---|---|---|---|
ACL | 21 | 51 | 39,9% |
IDI | 70 | 222 | 31,6% |
CMX | 34 | 127 | 26,7% |
FMC | 74 | 500 | 14,8% |
ANV | 79 | 1.039 | 7,6% |
VHC | 126 | 1.800 | 7,0% |
ABT | 8 | 169 | 4,5% |
Nguồn: tính từ BCTC hợp nhất · HODL.VN, 4 quý tới Q2/2026. Đây là cận trên, vì giả định mọi doanh thu bằng đô la.
Con số thật thấp hơn cận trên. Doanh nghiệp có chi phí bằng đô la, như thức ăn nhập khẩu, được bù một phần. Doanh nghiệp dùng hợp đồng kỳ hạn cũng giảm rủi ro. Nhưng thứ tự vẫn đáng chú ý. Biên lợi nhuận mỏng như IDI, An Giang và Camimex nhạy hơn nhiều so với Vĩnh Hoàn hay Bến Tre.
Cách tách hai chi phí
- Mở thuyết minh chi phí bán hàng để xem phần cước vận chuyển.
- Mở thuyết minh doanh thu tài chính và chi phí tài chính để xem lãi lỗ chênh lệch tỷ giá.
- Hỏi điều kiện giao hàng chủ yếu là FOB hay CIF để so biên gộp cho đúng.
Muốn nắm cấu trúc một bộ báo cáo trước khi so các mã, xem cấu trúc báo cáo tài chính. Thuật ngữ trong thuyết minh tra ở danh sách thuật ngữ báo cáo tài chính.
Nội dung trên để tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư.
Duyệt bởi Ban biên tập HODL.VN · Cập nhật 15/11/2026
Ứng dụng HODL
Tải app HODL
Bảng giá, cảnh báo giá và bài phân tích ngay trên điện thoại.